Với Những cuộc phiêu lưu của HuckLeberry Finn,
bạn đọc sẽ được phiêu lưu cùng cậu bé Huck thông minh, dũng cảm, nhân
hậu và Jim - người bạn da đen của Huck trên con sông Mississippi hùng vĩ
và những miền đất dọc theo dòng sông này.
Bạn đọc sẽ nhiều phen thót tim và hồi hộp với
những câu chuyện đầy hấp dẫn, ly kỳ mà Huck cùng Jim đã trải qua trên
con đường đi tìm đến miền đất tự do.
Song song đó, bạn đọc còn được sống trong cảm
giác thú vị và cười một cách sảng khoái vì những suy nghĩ và câu nói
chân thật đến ngây ngô của Jim, vì sự dí dỏm, lém lỉnh trong những trò
nghịch ngợm của Huck.
Và hơn nữa bạn đọc còn cảm thấy được đồng hành
cùng cậu bé Huck, cùng Jim trên con đường vượt lên những bất công của xã
hội, đi tìm tự do, hướng đến những lý tưởng cao đẹp.
Đại văn hào Ernest Hemingway đã nói rằng: "Toàn
bộ nền văn học Mỹ hiện đại đều bắt nguồn từ Những cuộc phiêu lưu của
Huckleberry Finn. Đó là một tác phẩm hay nhất mà chúng ta từng có".
Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn (tiếng
Anh: Adventures of Huckleberry Finn) là tiểu thuyết được xuất bản năm
1884 của nhà văn Mỹ Mark Twain. Nó được viết trong ngôi thứ nhất, là một
trong những tiểu thuyết Mỹ đầu tiên dùng phương ngữ để viết. Những cuộc
phiêu lưu của Huckleberry Finn thường được đánh giá là một trong những
tác phẩm vĩ đại nhất trong nền văn học Hoa Kỳ.
Huckleberry Finn được xem là cuốn tiếp theo của
quyển Những cuộc phiêu lưu của Tom Sawyer, xuất bản năm 1876. Nhân vật
kể chuyện, Huckleberry Finn, là bạn của Tom Sawyer. Câu chuyện kể về
những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn trên dòng sông Missisippi với
người bạn là Jim, một nô lệ đang chạy thoát. Quyển sách miêu tả những
cảnh vật trên dòng sông và châm biếm những quan điểm ở miền Nam Hoa Kỳ
thời tiền chiến, đặc biệt là quan điểm kỳ thị chủng tộc. Hình ảnh Huck
và Jim trên chiếc bè chạy theo dòng sông, đi đến tự do, là một trong
những hình ảnh bất hủ nhất trong văn học Hoa Kỳ.
Chương 1 :Có lẽ các bạn sẽ không biết tôi, nếu như các bạn chưa đọc cuốn sách có tên là “Những cuộc phiêu lưu của Tom Sawyer”; nhưng điều đó cũng chẳng sao. Tác giả cuốn sách ấy ông Mark Twain, và trong đó phần lớn là ông ấy đã kể sự thật. Cũng có những chỗ ông ấy hơi phóng đại, nhưng đại đa số là những câu chuyện có thật. Tôi chưa bao giờ thấy ai hay nói dối hết lần này đến lần khác như cái bà Polly, hay bà goá, hay có lẽ cả Mary nữa. bà Polly tức là dì của thằng Tom, rồi Mary, rồi bà goá Douglas; tất cả những người đó đều có xuất hiện trong cuốn sách trên đây, và, như tôi đã nói, nó là một cuốn sách hầu hết đúng sự thật, chỉ trừ có vài cái nói hơi quá đáng mà thôi.
Cuốn sách ấy có nội dung như sau: Tom và tôi,
hai đứa một hôm vớ được món tiền của bọn cướp giấu trong hầm kín, thế là
chúng tôi bỗng trở nên giàu to. Chia ra, mỗi đứa được đến sáu nghìn đô
la, toàn bằng vàng cả. Đem chất đống số tiền vàng ấy thì khiếp lắm. Thế
rồi lão chánh án Thatcher lấy ngay số tiền đó của chúng tôi đem cho vay
lãi: còn bọn tôi thì mấy ngày lão trả cho mỗi đứa một đồng, cứ như thế
quanh năm. Còn bà goá Douglas cứ coi như tôi là đứa con đẻ, và ta lại tự
cho mình cái quyền là phải khai hoá cho tôi. Nhưng tôi nghĩ cứ sống
quanh quẩn mãi trong cái nhà này thì cũng khổ, vì tôi cứ phải gò mình
làm thế nào cho đúng với mọi điều khuôn phép của bà ấy. Cho nên, đến lúc
không chịu đựơc nữa, tôi phải tính cách chuồn đi.
Tôi lại mặc vào người bộ quần áo cũ rách rưới,
và đem theo cả cái hũ kẹo của tôi nữa, thế là tôi ra đi và lại được tự
do, thoả thích. Nhưng thế nào thằng Tom Sawyer nó lại lùng được tôi, nó
bảo rằng tôi hiện có đang sắp sửa thành lập một bọn cướp và có thể cho
tôi nhập bọn, nhưng bây giờ thì nó khuyên tôi hãy nên quay về với bà góa
và ăn ở ngoan ngoãn đi đã. Thế là tôi lại quay trở về.
Bà goá thấy tôi về thì oà lên khóc, bà ta bảo
tôi là một con chim non lạc đàn tội nghiệp quá, rồi lại gọi tôi bằng bao
nhiêu những cái tên kì quái, thật ra bà ấy chẳng có ý hại tôi đâu. Bà
ta lại bắt tôi phải mặc bộ quần áo mới, cái thứ quần áo mặc vào cứ toát
cả mồ hôi và người như bị trói chặt vào ấy. Thôi, thế là những cảnh cũ ở
trong cái nhà này lại tái diễn. Bà goá rung chuông goi đi ăn, phải liệu
mà có mặt cho đúng giờ. Đến ngồi bàn ăn rồi nhưng cũng chưa được ăn
ngay đâu, còn phải chờ bà ta đến, lải nhải một hồi những về các món ăn,
mà thực ra chẳng có gì đáng nói cả. Vì món ăn nào thì trước sau cũng vẫn
như vậy, toàn những đầu thừa đuôi thẹo đem trộn lên rồi đổ vào chung
quanh một thứ nước sốt.
Ăn uống xong, bà ta dạy tôi về chuyện Moses...
Tôi thì nghĩ nát cả óc mà vẵn chẳng hiểu được Moses là ai; nhưng rồi dần
dà tôi cũng hiểu là Moses đã chết từ lâu lắm rồi. Thế là tôi cũng bỏ
mặc, chẳng hơi đâu mà bận tâm đến Moses làm gì nữa, vì tôi thiết gì nghe
chuyện những người đã chết cơ chứ.
Lát sau tôi muốn hút thuốc, tôi mới bảo bà goá
cho phép tôi được hút. Bà ta nhất định không cho. Bà ta nói rằng đó là
một tật xấu mà cũng chẳng sạch sẽ gì rồi ra sức khuyên tôi phải cố mà bỏ
đi đừng có hút nữa. Đấy, có những người như thế đấy, họ cứ dính đến
những cái mà họ chẳng biết gì về những cái đó cả. Cũng như bà ta cứ đi
lo lắng về chuyện Moses chẳng bà con họ hàng gì với bà và cũng chẳng ích
lợi gì cho ai cả, vì Moses đã chết từ tám đời rồi. ấy thế nhưng bà ta
còn cứ cố bắt tôi phải lấy đó mà học và bà cho rằng như thế là tốt lắm.
Còn chính bản thân bà thì bà cũng hút, cố nhiên mụ cho thế là tốt, vì đó
là mụ tự hút cơ mà. Cô em của bà ta, cô Watson là một bà cô già, người
thì khá gầy guộc, mắt thì đeo đôi kính trắng, vừa mới đến ở chung trong
cái nhà này với bà góa. Bây giờ thì lại đến lượt cô Watson làm tôi khổ
với quyển sách đọc đánh vần. Cô ấy dạy tôi thật vất vả cứ độ một giờ
đồng hồ thì bà goá lại cho cô nghỉ, còn tôi thì cũng không thể chịu lâu
hơn được. Suốt trong một giờ ấy, tôi thật buồn đến chết và cứ nhấp nhổm
đứng ngồi không yên. Cô Watson thì cứ chốc chốc lại: Huck, đừng ngồi
ghếch chân lên thế, rồi lại: Huck, đừng có vặn vẹo như thế, ngồi cho
ngay ngắn nào hoặc: Huck, đừng có ngáp dài với vươn vai thế, sao không
chịu ngồi cho tử tế? Rồi cô ấy bảo cái ngữ tôi rồi cũng chỉ đến bị đẩy
vào những nơi khổ cực mà thôi. Tôi bảo rằng tôi cũng đang muốn thế đấy,
thế là cô ấy tức điên lên. Nhưng thật ra tôi cũng không định trêu chọc
gì cô ấy cả. Tôi chẳng muốn gì khác hơn là cho tôi đi đến một nơi nào,
tôi chỉ muốn có sự thay đổi mà thôi, chứ tôi cũng chả đòi hỏi gì đặc
biệt cả. Cô ấy bảo tôi nói như thế là bậy bạ, cô ấy chỉ muốn ăn ở thế
nào để được đi đến chỗ tốt đẹp mà thôi. Nhưng tôi thì thấy rằng theo con
đường của cô ấy cũng chẳng hay gì, cho nên tôi cũng chả thiết. Nhưng
tôi không nói ra, vì sợ nói ra chỉ thêm phiền nhiễu. Cô ấy bảo đi đến
chỗ đó thì người ta suốt ngày chỉ có việc đi nhởn nhơ đàn hát thôi. Tôi
cũng chẳng thiết cái đó nữa, nhưng hơi đâu mà nói ra. Tôi hỏi cô ấy rằng
xem chừng thằng Tom Sawyer nó có thể đi đến chỗ tốt đẹp ấy được không,
cô ấy bảo xét kỹ ra thì không được. Nghe nói vậy tôi thích quá, vì tôi,
cứ muốn rằng hai đứa cùng sống với nhau, đừng đứa nào đi đâu cả.
Cô Watson cứ bắt tôi mãi như vậy, thật là khó
chịu quá, nhưng ngay sau đó, họ gọi những người hầu da đen vào, và ai
nấy cầu kinh rồi về chỗ ngủ. Tôi cũng trở về buồng riêng, mang theo một
ngọn nến đặt trên bàn. Tôi ngồi phịch xuống chiếc ghế bên cửa sổ, cố
nghĩ đến một cài gì vui vui, nhưng không sao nghĩ được. Lúc ấy tôi cảm
thấy mình quá cô đơn và lại mong rằng giá mình chết đi thì hay nhỉ. Trên
bầu trời, sao lấp lánh. Tiếng lá xào xạc trong rừng nghe vô cùng buồn
thảm. Tôi nghe thấy tiếng cú rúc xa xa như đang hú gọi người nào đã qua
đời, rồi tiếng một con chim rừng hay một con chó đang gào hét về một
người nào sắp chết, gió thì như muốn thủ thỉ điều gì với tôi mà tôi
không thể đoán ra được nó định nói gì. Nghĩ thế, đâm ra tôi rùng mình
lạnh toát cả người. Rồi một lát, ở phía rừng xa lại nghe thấy một thứ
tiếng gì như ma quỷ lúc nó định nói ra những điều nó đang băn khoăn
nhưng không làm thế nào cho ai hiểu được; hình như nó không thể nằm yên
nghỉ dưới mộ được mà đêm nào cũng phải đi lang thang ai oán như thế ấy.
Tôi nghĩ vậy lại càng hoảng hốt, sợ hãi quá chừng, và lúc đó muốn có một
người nào ngồi bên cạnh tôi. Bỗng một con nhện ở đâu nhảy đến, lồm cồm
bò trên vai áo, tôi vội lấy tay búng nó đi, nó bắn ngay vào ngọn nến
đang cháy, tôi chưa kíp kéo nó ra thì nó đã chết queo. Lúc đó, chẳng cần
phải có ai bảo tôi rằng đó là một điều xấu và rồi tôi sẽ gặp phải rủi
ro, tôi cũng đã hoảng sợ lắm rồi và cuồng quýt rũ mạnh quần áo trên
người. Tôi chồm dậy, quay đi quay lại một chỗ đến ba bốn vòng, rồi lại
làm dấu trước ngực rất nhiều lần. Rồi tôi lại lấy sợi dây buộc chặt mớ
tóc trên đầu để làm cái bùa đuổi yêu quái đi. Nhưng rồi tôi lại cũng
không tin. Đây là cái tục lệ khi người nào đánh mất một cái?, sau tìm
thấy thì lẽ ra phải đêm đóng nơ ở trước cửa ra vào; nhưng tôi thật cũng
chưa nghe thấy ai nói rằng làm như thế để tránh khỏi gặp phải điều chẳng
may sau khi đã làm chết một con nhện bao giờ.
Tôi lại ngồi xuống ghế, trong người bối rối
không yên. Tôi lấy điếu ra hút, vì lúc này trong nhà đã im lặng như chết
cả rồi còn bà goá thì cũng chẳng biết đấy là đâu. Rồi một lúc sau nữa,
khá lâu, rồi nghe tiếng chuông đồng hồ xa xa ngoài tỉnh boong - boong -
boong dần điểm mười hai tiếng, rồi đâu đấy lại yên lặng hơn lúc nào hết.
Được một lát, tôi bỗng nghe thấy tiếng cành cây khô gãy ở phía lùm cây
tối đến - lại hình như có vật gì động đậy. Tôi ngồi im lặng nghe lập tức
thấy rõ ràng có tiếng meo meo từ phía đó vang tới. Hay quá! Tôi cũng
khe khẽ đáp lại meo meo rồi tắt phụt ngọn nến tôi trèo qua cửa sổ ra
ngoài, hướng về phía bóng tối, tụt nhanh xuống đất rồi luồn vào đám cây.
Đúng là thằng Tom Sawyer đang chờ tôi ở đó.
Chương 2:Hai đứa chúng tôi nhón chân đi men theo con đường nhỏ dưới lùm cây phía góc vườn của bà goá, và cứ phải cúi lom khom để đầu khỏi đụng vào cành cây. Lúc đi qua cửa bếp, tôi vấp phải cái rễ cây nên có tiếng động. Hai đứa vội nằm rạp người xuống đất im thít. Anh da đen to lớn làm việc cho cô Watson, tên Jim, lúc đó đang ngồi ở cửa bếp. Chúng tôi có thể nhìn thấy Jim rất rõ, vì sau lưng hắn có ánh đèn. Nghe thấy động, Jim choàng dậy, thò cổ ra ngoài nghe ngóng một lúc rồi lên tiếng hỏi:
- Ai đấy?
Nghe một lát không thấy gì, hắn kiễng chân nhè
nhẹ đi xuống đứng ngay ở giữa hai đứa chúng tôi. Chỉ giơ tay với ta
chúng tôi có thể chạm đến người hắn. Lâu lắm, hình như qua đến mấy phút
không có lấy một tiếng động nhỏ nào, mà cả ba người thì ở ngay sát cạnh
nhau như thế. Lúc đó, cổ chân tôi thấy ngứa, rồi đến lưng, ngay ở chỗ
giữa hai bả vai. Tưởng như lúc đó mà không được gãi thì chết mất. Ngay
lúc đó, Jim lên tiếng hỏi:
- Này, ái thế, ở chỗ nào đấy? Quái thật, rõ ràng
mình nghe thấy có tiếng gì ở đây mà. Thôi được, tôi đã có cách, tôi cứ
ngồi ở đây cho đến lúc nào tôi nghe thấy có tiếng động nữa mới thôi.
Nói thế rồi hắn ngồi phệt ngay xuống đất, giữa
chỗ tôi và thằng Tom. Hắn dựa lưng vào thân cây, duỗi thẳng hai chân ra,
suýt nữa thì chân hắn đụng phải tôi. Mũi tôi lại bắt đầu thấy ngứa. Cái
tội nợ ấy nó kéo dài đến sáu bảy phút và hình như còn lâu hơn thế nữa.
Bây giờ thì trong người tôi ngứa ran lên cả thảy đến mười một chỗ. Tôi
tính có lẽ không thể chịu được như vậy đến một phút nữa đâu, nhưng tôi
vẫn cứ cắn chắc răng và sẵn sàng chịu đựng. Vừa lúc ấy, tiếng Jim thở
hổn hển, rồi sau đó là tiếng hắn ngáy. Người tôi lập tức trở lại dễ chịu
ngay.
Thằng Tom ra hiệu cho tôi và tôi làm hiệu bằng
cách khe khẽ hắng lên một tiếng. Hai đứa chúng tôi lại bò đi. Ra khỏi
chỗ đó độ mười bước, thằng Tom nói thầm vào tai tôi rằng nó muốn trói
Jim vào thân cây, đùa một tí cho vui, nhưng tôi bảo đừng, nhỡ thức dậy
làm oang lên thì lúc đó trong nhà họ sẽ biết là tôi không có mặt trong
ấy. Thằng Tom lại nói là không có đèn nến gì cả, nó muốn mò vào trong
bếp kiếm mấy cây nến. Tôi không muốn cho nó như vậy, tôi bảo nhỡ Jim hắn
tỉnh dậy chạy vào thì sao. Nhưng thằng Tom nhất định cứ muốn liều; thế
là chúng tôi mò vào nhặt ba cây nến, rồi Tom để lại năm xu trên bàn để
trả tiền nến. Rồi chúng tôi bước ra, tôi thì nóng ruột muốn chạy biến đi
ngay, nhưng không hiểu tại sao thằng Tom lại bò trở lại chỗ Jim, thấy
nó cúi lom khom như đang nghịch ngợm cái gì ở phía trên đầu Jim. Tôi
phải chờ một lúc khá lâu. Chung quanh vẫn im ắng lặng lẽ.
Chờ thằng Tom quay lại, chúng tôi chạy theo con
đường nhỏ vòng cái hàng rào ỏ quanh vườn, rồi lát sau chạy lên cái dốc ở
trên đồi phía bên kia nhà. Thằng Tom nói là nó đã nhấc cái mũ ở trên
đầu Jim và mắc lên cành cây ngay ở phía trên chỗ hắn ngủ, Jim có cựa
quậy một tí nhưng vẫn không tỉnh dậy. Chuyện này rồi về sau chính Jim
lại đi phao lên rằng có yêu quái bắt mất hồn của hắn, dẫn hắn đi lang
thang khắp xứ, rồi một lần khác cũng kể lại chuyện này thì Jim lạ nói
rằng yêu quái đã dẫn hắn đi xuống tận vùng New Orleans. Lần khác nữa, cứ
mỗi khi kể lại chuyện này thì hắn lại bịa thêm một ít, dần dần cho đến
lúc hắn nói rằng yêu quái đã dẫn hắn đi khắp nơi cả thể giới, làm hắn
mệt gần chết, và lưng hắn thì sưng vù cả lên. Jim lấy làm tự mãn về câu
chuyện này lắm, thành ra cái đó làm cho hắn ít để ý đến những anh em da
đen khác nữa. Anh em đi hàng năm sáu dặm đến để nghe Jim kể lại cái câu
chuyện yêu quái này, dần dần ở trong vùng, Jim đâm ra được coi trọng hơn
các anh em khác. Những người da đen ở xa đến thì cứ há hốc miệng ra mà
nhìn Jim khắp người, coi như Jim là một cái kỳ quan vậy. Anh em da đen
thường hay chờ đến đem tối ngồi bên cạnh bếp lửa nói chuyện về yêu quái,
ma quỷ; hễ khi nào có ai ở đâu nói chuyện ấy và tỏ ra mình cũng biết đủ
thứ về yêu quái thì bỗng thấy Jim cũng ở đâu mò đến và nói: Hừ! Anh thì
biết gì về yêu quái cơ chứ? Thế là anh kia nín thít ngay và lần về phía
sau ngồi để nhường chỗ cho hắn. Jim vẫn luôn luôn có hai đồng năm xu
buộc vào giây đeo ở cổ, và khoe rằng đó là cái bùa mà tự tay quỷ thần
trao cho hắn và dặn hắn rằng có thể dùng nó mà chữa bệnh cho mọi người;
lại có thể bất cứ lúc nào cũng gọi yêu quái đến được, chỉ việc nói nhỏ
vài tiếng với đồng năm xu đó mà thôi. Nhưng chẳng bao giờ hắn cho ai
biết là hắn sẽ nói với cái bùa đó như thế nào. Người da đen ở quanh vùng
có cái gì cũng đem đến cho Jim và chỉ cần được trông thấy đồng năm xu
ấy mà thôi. Nhưng cũng không ai dám sờ vào nó vì họ sợ rằng đã có bàn
tay của quỷ thần đặt lên đó rồi. Thật quả là nguy hại cho Jim vì là kể
đi ở như hắn mà lại giương giương tự đắc là đã được gặp quỷ thần và bị
yêu quái dẫn đi khắp mọi nơi.
Khi thằng Tom với tôi đến lưng đồi, nhìn về phía
đồi thấy ba bốn đống lửa lập loè, có lẽ ở đó đang có người ốm chăng.
Những vì sao khuya trên đầu chúng tôi vẫn lấp lánh trông rất đẹp. ở dưới
kia, gần làng là một con sông rộng đến gần một dặm, lặng lẽ trôi một
cách kinh sợ. Chúng tôi bước xuống chân đồi đã thấy thằng Joe Harper với
thằng Ben Rogers và hai đứa nữa, đang nấp trong cái nhà thuộc da cũ.
Chúng tôi tháo một chiếc thuyền nhỏ, rồi kéo xuống phía dưới sông đến
hơn hai dặm. Đến tận một cái mô đất lớn ở bên đồi mới lên bờ.
Bọn chúng tôi đi đến một bụi rậm cây cối chi
chít, thằng Tom bắt cả bọn phải thề giữ bí mật. Rồi nó chỉ một cái hốc ở
trên đồi, ngay chỗ bui cây rậm rạp nhất. Chúng tôi thắp nến lên, rồi
lại lom khom bò đi. Được gần hai trăm thước thì đến cửa hang. Thằng Tom
loay hoay tìm lối, rồi thoắt một cái nó đã chui xuống dưới chân một bức
tường mà chả ai ngờ rằng ở chỗ đó có cái lỗ. Chúng tôi lách người theo
một lối đi rất hẹp và đi đến một nơi trông như căn phòng, vừa ẩm ướt,
vừa lạnh. Rồi tất cả dừng lại đó. Thằng Tom nói:
- Nào, chúng mình bắt đầu thành lập một bọn cướp
ở đây và đặt tên là bọn Tom Sawyer. Những ai muốn nhập bọn thì phải
thề, và phải ghi tên bằng máu.
Đứa nào nghe thấy cũng thích. Thằng Tom rút ra
một mảnh giấy trong đó nó đã viết sẵn lời thế và đem đọc lên. Lời thế
nói rằng tất cả những đứa nào đã vào bọn thì phải trung thành, không
được tiết lộ bất cứ một bí mật nào; và nếu như có kẻ xâm phạm bất cứ
bằng cách gì đến một đứa trong bọn thì đứa ấy sẽ được lệnh đi giết kẻ
kia cùng cả nhà nó và phải thi hành lệnh ấy; mà không đựơc ăn được ngủ
cho đến khi nào đã giết được chúng và vạch vào ngực chúng một cái dấu
chữ thập tức là dấu hiệu riêng của bọn mới mà thôi. Tất cả những ai
không thuộc người trong bọn thì không được dùng dấu hiệu đó. Mà nếu kẻ
khác làm như vậy sẽ bị đem ra truy tố, nếu còn tái phạm sẽ bị xử tử. Còn
nếu ai thuộc trong bọn mà tiết lộ bí mật thì sẽ bị chặt đầu, xác sẽ bị
đem thiêu để tro tàn bay tứ tung tên tuổi sẽ bị lấy máu xoá nhoè trong
danh sách và không bao giờ còn ai nhắc nhở đến nữa, người đó sẽ bị
nguyền rủa và mãi mãi sẽ bị bỏ quên.
Cả bọn, đứa nào cũng nói rằng lời thề như thế
thật là hay và hỏi rằng có phải là tự thằng Tom nó nghĩ ra được như thế
không. Nó nói là một phần do nó nghĩ ra, còn thì rút ở trong những cuốn
sách nói về trộm cướp, và bọn cướp nào nổi tiếng cũng đều làm như vậy
cả.
Lại có đứa trong bọn nghĩ rằng nếu đứa nào tiết
lộ bí mật thì đem giết cả gia đình nó đi có lẽ cũng tốt. Thằng Tom bảo
đấy cũng là một ý kiến hay, thế là nó rút bút chì ra viết luôn cái điều
đó vào. Thằng Ben Rogers hỏi:
- Thế thằng Huck Finn đây thì sao, nó không có gia đình thì làm thế nào?
- ờ thế nào không có bố à?- Thằng Tom hỏi.
- Có, nó có bố, nhưng hiện nay không tìm thấy bố
nó được đâu. Bố nó chỉ chuyên môn say khướt với đám người bẩn thỉu ở
trong nhà thuộc da ấy, mà đến hơn một năm nay chẳng thấy bố nó quanh
quẩn ở vùng này nữa.
Chúng nó bàn một hồi lâu rồi định đuổi tôi ra
khỏi bọn. Vì chúng nó bảo rằng đứa nào cũng phải có gia đình hay phải có
một người nào để mà giết, nếu không thì không được và không công bằng.
Rồi chẳng đứa nào nghĩ ra cách gì khác. Đứa nào cũng bí cả, ngồi im bật.
Tôi gần phát khóc. Nhưng rồi tôi cũng nghĩ ra một cách, tôi đề nghị với
chúng nó rằng có thể giết cô Watson được. Chúng nó reo lên: ồ cô
Watson, giết được đấy. Hay lắm... Cho thằng Huck vào bọn được rồi.
Mỗi đứa mới lấy kim châm vào đầu ngón tay, lấy máu ra ký tên; tôi cũng vạch tên tôi lên mảnh giấy ấy.
Thằng Ben Rogers hỏi:
- Nào, bây giờ bọn ta định hành động như thế nào đây?
- Chỉ có việc cướp của giết người thôi - Thằng Tom đáp.
- Nhưng mà cướp của ai bây giờ chứ? Cướp nhà cửa, hay trâu bò, hay là...
Thằng Tom Sawyer ngắt lời:
- Lấy trâu bò với những cái như thế đâu có phải
là cướp, đấy chỉ là trộm vặt. Chúng mình không phải là những tên ăn
trộm. Đó không phải là cái kiểu làm của chúng mình. Đây, chúng mình là
những tay cường đạo; giữa đường cái lớn, ta chận xe cộ lại, đeo mặt nạ,
giết người rồi cướp đồng hồ, tiền của hành khách.
- Những có nhất thiết phải giết người không?
- Có chứ. Đó là cách tốt nhất. Có một số những
tay có tiếng tăm thì nghĩ khác, nhưng hầu hết đều cho giết người là tốt
hơn cả, trừ khi có những người mà mình mang họ về giam giữ trong hang
này chờ đến khi nào họ được chuộc lại.
- Chuộc lại? Nghĩa là thế nào?
- Tao cũng chả biết. Nhưng thấy người ta vẫn làm
như thế. Tao xem trong sách thấy nói như vậy. Và cố nhiên, chúng mình
cũng phải làm như vậy chứ.
- Nhưng mình không biết nó là cái gì thì mình làm thế nào được chứ?
- Sao? Mặc kệ, chúng mình nhất định phải làm
thế. Tao đã bảo rằng trong sách nói thế mà lại. Chúng mày định làm khác
với những điều nói trong sách à? Định làm cho mọi thứ rồi định rối mù cả
lên hay sao?
- Này Tom Sawyer, tất cả những cái đó nói thì
hay lắm rồi, nhưng thật chúng tao không biết rằng chuộc lại là như thế
nào. Mình không biết làm như thế nào đối với họ thì gọi là chuộc? Chính
đó là điều chúng tao muốn hiểu thôi. Nào, mày hiểu chuộc nghĩa là như
thế nào?
- Tao không biết. Nhưng có lẽ là nếu mình giam giữ họ đến khi nào họ được chuộc lại, tức là giam cho đến lúc họ chết chứ gì?
- Đại khái nó như vậy. Thế có phải xong không.
Thì tại sao mày không nói rõ từ nãy? Nghĩa là mình sẽ giam giữ họ đến
lúc họ được chuộc cho đến chết; ồ lại còn một đống những cái phiền phức
nữa cơ, nào là ăn uống đủ thứ này, nào là họ luôn tìm cách trốn đi này!
- Ben Rogers, mày nói lạ nhỉ. Họ làm thế nào mà
trốn được, đã có người của mình canh gác chứ, hễ họ rục rịch là sẵn sàng
bắn chết ngay.
- Có người canh gác? à, thế thì tốt. Như vậy là
phải có người ngồi đó suốt đêm để canh họ và không được ngủ chứ. Tao
nghĩ rằng như thế thì thật là điên rồ. Vậy thì tại sao không có người
nào cầm cái gậy mà chuộc ngay cho họ một cái khi mới bắt họ về đây có
được không?
- Tại sao à? Tại vì sách không có nói đến việc
đó chứ tại sao nữa. Này Ben Rogers, tao hỏi mày có muốn làm mọi cái cho
đúng quy cách hay là mày không muốn - chỉ có thế thôi. Thế mày tưởng
rằng cái người làm ra những cuốn sách ấy không biết cái gì là đúng hay
sao? Mày tưởng rằng mày dạy được người ta cái gì ư? Thôi, đừng hòng.
Không đâu, ông ạ, chúng mày chỉ có việc làm như thế và chuộc họ theo
đúng quy cách như vậy thôi.
- Thôi được, tao không cần. Nhưng dù sao, tao
cũng vẫn bảo rằng như vậy là điên rồi. Này, thế chúng mày có giết cả đàn
bà nữa không?
- Này, Ben Rogers, nếu tao cũng ngu dốt như mày
thì tao sẽ không nói chuyện làm gì nữa. Giết cả đàn bà? Không, chả bao
giờ tao thấy trong sách nói như thế cả. Mình đưa họ về hang, rồi luôn
luôn lúc nào cũng phải đối đãi với họ rất ngọt ngào, dần dà họ sẽ đem
lòng yêu mình và chẳng muốn đòi trở về nhà nữa.
- à, nếu mà như vậy thì tao đồng ý; nhưng chuyện
ấy thì tao không thiết. Vì rồi chẳng bao lâu thì cái hang này của mình
lại nhốn nháo đầy những đàn bà, với những người chờ đó để bị chuộc, rồi
lại không còn chỗ để mà chứa bọn cướp chúng mình nữa. Nhưng thôi, mày cứ
nói nốt đi, tao không hỏi gì nữa.
Thằng Tommy Barnes còn bé, từ nãy đã ngủ khì,
lúc cả bọn đánh thức nó dậy thì thằng bé sợ oà lên khóc, đòi về nhà với
mẹ, và nó bảo thôi, nó không muốn đi làm cướp nữa.
Cả bọn thấy thế càng trêu nó, gọi nó là thằng
nhè, làm nó tức điên lên và bảo nó rằng sẽ bỏ ngay lập tức rồi đi nói
toang tất cả bí mật ra. Nhưng thằng Tom cho nó năm xu để nó im đi, rồi
bảo tất cả bọn hãy về nhà để đến tuần sau lại gặp nhau, sẽ đi cướp hoặc
giết một người nào đó.
Thằng Ben Rogers bảo rằng nó không được ra khỏi
nhà luôn đâu, chỉ có ngày chủ nhật thôi, vì thế nó muốn rằng chủ nhật
sau sẽ bắt đầu khởi sự. Nhưng cả bọn nói là nếu làm vịêc đó vào ngày chủ
nhật thì sẽ bị quỷ thần trừng phạt. Thế là hỏng. Rồi cả bọn lại đồng ý
là thôi, để khi nào gặp nhau sẽ định ngày càng sớm càng tốt. Rồi, chúng
nó bầu thằng Tom Sawyer làm chỉ huy thứ nhất của bọn, thằng Joe Harper
làm chỉ huy thứ hai. Xong đâu đấy, cả bọn kéo về nhà.
Tôi trèo qua mái chuồng ngựa rồi luồn vào cửa sổ
vừa lúc trời sắp sáng. Bộ quần áo mới của tôi dính đầy những đất cát
bẩn thỉu, còn tôi thì mệt đứt hơi.
Chương 3Dến sáng, tôi bị cô Watson thuyết cho một hồi về chuyện quần áo bẩn thỉu; còn bà goá thì bà ta không rầy mắng gì tôi cả mà chỉ lặng lẽ lau sạch những vết bẩn đi thôi. Thấy vậy, tôi cũng đâm ra ân hận và tôi nghĩ nếu có thể thì cũng nên ăn ở ngoan ngoãn ít lâu. Rồi vô Watson kéo tôi vào trong buồng con, cầu nguyện. Nhưng chẳng ăn thua gì. Cô ấy bảo tôi ngày nào cũng phải cầu nguyện, và làm như thế thì rồi muốn gì được nấy. Nhưng thật ra có như vậy đâu, tôi đã thử mãi rồi. Một lần tôi kiếm được cái cần câu mà không có lưỡi câu. Không có lưỡi câu thì chịu chả làm ăn gì được. Bà bốn lần tôi đã chịu khó cầu nguyện nhưng không ăn thua gì. Tôi bèn nhờ cô Watson cầu hộ thì cô ấy lại bảo tôi là thằng điên. Cô ấy không nói tạo sao, còn tôi thì chả làm thế nào mà hiểu được.
Một lần, tôi ngồi tít trong rừng và nghĩ ngợi
rất lâu về chuyện ấy. Tôi tự hỏi nếu như một con người muốn cầu nguyện
cái gì được cái ấy thì tại sao lão Deacon Winn lại không đòi lại được
món tiền mà lão đã bị mất về đám lợn? Tại sao bà góa lại không lấy lại
được cái hộp đựng thuốc bằng bạc bị mất cắp? Tại sao cô Watson lại không
béo ra được? Không, chẳng làm gì có chuyện đó đâu; tôi tự nhủ như thế.
Tôi bèn đi nói với bà goá cái ý nghĩa của tôi như vậy thì bà ta bảo rằng
cái thứ người ta cầu nguyện để mà cô ấy chỉ là những cái lộc được hưởng
về tinh thần mà thôi. Cái đó đối với tôi thật khó hiểu quá.
Nhưng rồi bà ta bảo ý bà ta muốn nói là như thế
này: rằng mình phải giúp đỡ người khác, làm mọi điều mình có thể làm cho
người khác, luôn luôn săn sóc đến người khác và đừng bao giờ nghĩ đến
mình. Nếu mà tôi hiểu đúng thì đây nên tính cả cô Watson nữa. Tôi lại đi
ra phía ngoài rừng và cứ quanh quẩn bới óc nghĩ về chuyện đó rất lâu,
nhưng tôi không thể nào thấy cái đó có lợi gì cho tôi mà chỉ lợi cho
người khác. Cuối cùng, tôi quyết định là thôi không băn khoăn gì về
chuyện đó nữa, cứ để mặc kệ nó đấy. Có đôi khi bà goá kéo tôi ra một chỗ
và nói về chuyện Thượng đế ban lộc; gớm nghe mà thèm rỏ rãi. Nhưng cũng
có thể hôm sau cô Watson lại vơ lấy chuyện ấy mà nói khác hẳn. Tôi nghĩ
rằng tôi đã thấy ra là có hai thứ ông Thượng đế; ai khổ sở thì đi theo
cái ông Thượng đế mà bà góa nói ấy, nhưng nếu ai chẳng may gặp phải ông
Thượng đế của cô Watson thì thôi thế là hết đường làm ăn. Tôi nghĩ đi
nghĩ lại mãi về chuyện này và định rằng tôi sẽ đi theo cái ông Thượng đế
của bà góa, nếu như ông ta bằng lòng; mặc dầu tôi chưa rõ ràng sau này
ông ta có còn tốt hơn như trước nữa không, khi biết là tôi dốt nát, lại
hay thích những chuyện oái oăm, nhỏ nhặt.
Bố tôi thì bỏ đi đã hơn một năm nay. Điều đó
cũng làm cho tôi dễ chịu, vì tôi không muốn gặp bố tôi nữa. Lúc nào
không say rượu mà vớ được tôi là chỉ những đánh đập; cho nên tôi luôn
luôn bỏ chạy vào rừng, nhất là những khi bố tôi đi dạo quanh nhà. Hồi đó
người ta thấy bố tôi chết trôi ở quãng sông phía dưới, cách tỉnh chừng
khoảng hai mươi dặm. Họ bảo rằng cái người chết trôi ấy đúng là khổ
người của bố tôi, quần áo rách bươm, có bộ tóc dài chẳng giống ai. Mà
những cái đó thì thật đúng như bố tôi rồi. Nhưng chẳng ai nhìn thấy rõ
mặt mũi, vì cái xác đã ngâm dưới nước quá lâu rồi nên mặt cũng không còn
ra mặt nữa. Họ nói là bố tôi trôi ngửa trên mặt nước. Họ đã vớt lên đem
chôn ở trên bãi sông ấy. Nhưng tôi yên lòng không được bao lâu thì bỗng
nghĩ đến một điều. Tôi biết rõ ràng là một người đàn ông chết đuối thì
không bao giờ trôi ngửa, mà trôi sập. Nếu đúng như thế thì cái xác đó
không phải là bố tôi, mà có lẽ là một người đàn bà mặc quần áo đàn ông.
Nghĩ thế tôi lại đâm lo. Tôi đoán thế nào ông ấy cũng sắp quay trở về.
Và tôi cứ mong là ông ấy đừng về nữa.
Thỉnh thoàng, bọn chúng tôi giả làm cướp, chơi
được gần một tháng, rồi sau tôi rút lui, không chơi nữa. Cả bọn cũng
thôi. Chúng tôi chưa cướp của ai bao giờ, chưa giết người nào, mà chỉ
làm giả như thế thôi. Chúng tôi thường chạy ra ngoài rừng, làm bộ tấn
công vào những người chăn cừu và những bà chở xe rau đi chợ. Nhưng chúng
tôi chẳng bao giờ xúm vào lấy của họ cái gì. Thằng Tom Sawyer gọi những
con cừu là những thoi vàng còn những củ xu hào, bắp cải là những quần
áo đồ đạc. Xong đâu đấy, cả bọn chúng tôi kéo nhau về hang bàn cãi về
những hành động vừa làm, xem đã giết được bao nhiêu người, đã vạch được
bao nhiêu dấu hiệu trên người chết. Nhưng rồi tôi thấy cái đó chẳng ích
lợi gì. Có một lần thằng Tom phái một đứa chạy lên tỉnh, tay cầm một bó
đuốc sáng mà nó gọi đó là cái khẩu hiệu (tức là cái dấu hiệu của bọn tôi
mỗi khi tụ tập với nhau). Rồi nó bảo rằng vừa mới nhận được tin mật báo
do những tay do thám của nó đưa về; báo rằng hôm sau sẽ có một đoàn lái
buôn người Tây Ban Nha và người ả Rập rất giầu có sẽ qua đó, đóng trại
nghỉ chân ở Hang Lỗ; đoàn này có hai trăm con voi, sáu trăm con lạc đà
với hơn một ngàn con la, toàn chở kim cương châu báu; mà họ chỉ vẻn vẹn
có bốn trăm lính gác. Vì vậy chúng tôi sẽ bố trí phục kích, thằng Tom nó
nói thế, phục kích và phải giết cả đoàn người đó rồi cướp thật nhanh
lấy những đồ vật ấy. Nó dặn chúng tôi phải lau chùi thật kỹ những dao
kiếm, súng ống và chuẩn bị sẵn sàng. Ngữ nó thì ngay đến một cái xe chở
rau cũng chẳng bao giờ làm gì được, nhưng nó cứ nhất định phải có gươm,
có súng lau chùi cho sáng loáng để làm những việc đó; mặc dầu gươm súng
đây chỉ là những cái que gỗ, cán chổi, có lau chùi hay đánh bóng cho đến
rã cánh đi nữa thì nó cũng vẫn chẳng giá trị gì hơn một đám củi. Tôi
không tin rằng bọn tôi có thể đánh nổi cả một đoàn người Tây Ban Nha và ả
Rập như thế được, nhưng bụng tôi muốn được xem voi và lạc đà, cho nên
hôm sau tôi cũng có mặt trong trận phục kích. Hôm đó thứ bảy, sau khi
nhận được lệnh, chúng tôi ra khỏi rừng và chạy băng xuống chân đồi.
Nhưng chẳng thấy người Tây Ban Nha và ả Rập đâu cả, cũng chả thấy lạc đà
với voi nữa. Chỉ là đám học trò nhỏ của trường nhà Dòng đi cắm trại
chiều thứ bảy. Chúng tôi nhảy ùa vào đám đó là lùa tụi trẻ con lên hang.
Nhưng bọn tôi chẳng kiếm được gì khác ngoài một bánh mì ngọt với thịt
muối thằng Ben Rogers vớ được một con búp bê rách, thằng Joe Harper vớ
được quyển sách hát của nhà thờ và một cuốn kinh nhỏ. Lúc đó bỗng thấy
ông giáo ở đây chạy ra làm chúng tôi phải vứt bỏ cả xuống mà tháo thận.
Tôi chả thấy kim cương châu báu gì cả. Tôi bảo thằng Tom Sawyer thế. Nó
nói chẳng có vô khối đấy à. Nó lại bảo là có cả người ả Rập, cả voi nữa,
đủ các thứ ở đấy. Tôi hỏi thế sao tôi không trông thấy? Nó bảo là sao
tôi dốt thế, nếu mà tôi đã được đọc một cuốn sách tên là Đông Ki sốt rồi
thì tất là sẽ biết mà chẳng cần phải hỏi nó như thế nữa. Nó nói rằng đó
là do sự phù phép nên mới như vậy. ở đó có hàng trăm lính, rồi voi, rồi
kho tàng vân vân... nhưng vì chúng tôi có nhiều kẻ thù, ở đâu nó gọi là
những nhà ảo thuật đã biến tất cả những thứ đó thành đám học trò trẻ
con đi cắm trại cho nên mới hại chúng tôi như vậy. Tôi nói rằng đã thế
thì bây giờ đi tìm những nhà ảo thuật ấy mà đánh chứ. Thằng Tom Sawyer
bảo tôi là ngốc. Nó nói:
- Như thế làm sao được? Nhà ảo thuật có thể gọi
đến một lô những ông thần, họ sẽ băm mày ra từng mảnh ngay tức khắc ấy
chứ. Những ông thần ấy to bằng cái cây, lớn bằng cái nhà thờ ấy.
Tôi nói:
- Giá chúng minh có vài ông thần như vây giúp một tay thì có thể đánh tan được đám khác không?
- Làm thế nào mà mình có những ông thần ấy được?
- Tao cũng không biết. Nhưng thế làm sao mà họ lại có được?
- Họ lấy tay cọ sát vào cái đèn bằng thiếc hay
vào cái nhẫn bằng sắt, thế là ông thần kia ầm ầm kéo đến, có sấm sét và
chớp lóe hiện lên theo ở quanh mình rồi khói bay lên cuồn cuồn, rồi bất
cứ sai họ việc gì là họ cũng làm ngay được chứ sao. Họ có thể không cần
phải dùng đến sức lực mà cũng nhổ bật một cái pháo đài hoặc đem buộc ông
giám thị của trường hay bất cứ ai lên đó rồi đội cả đi cũng được.
- Thế thì ai có thể gọi họ kéo đến ầm ầm ở chung quanh như vậy được?
- Người nào cọ sát vào chiếc đèn hay chiếc nhẫn
ấy chứ còn ai nữa. Những ông thần này là thuộc quyền bất cứ ai cọ sát
vào cái đèn cái nhẫn, và phải làm mọi cái theo lệnh của người đó. Nếu
bảo xây một toà lâu đài bốn mươi dặm toàn bằng kim cương, và chất đầy
kẹo cao su vào trong toà lâu đài ấy, hay bất cứ cái gì mình muốn, rồi
dẫn về đó cho mình một cô công chúa con gái ông Hoàng đế ở Trung Hoa để
cưới làm vợ, họ đều phải làm theo tất cả, mà lại phải làm xong những cái
đó trước khi mặt trời mọc sáng hôm sau nữa cơ, lại còn thế này nữa:
những ông thần ấy phải đêm cái toà lâu đài đi khắp nơi nào mình muốn
nữa. Mày hiểu chưa?
Tôi nói:
- Nếu thì tao nghĩ rằng họ chỉ là một đám ngốc
không biết giữ lấy toà lâu đài ấy cho mình mà lại đi phung phí như vậy.
Hơn nữa, nếu tao là một trong những ông thần ấy thì tao sẽ xin đủ thôi,
chả tội gì bỏ việc của mình mà đi hầu người ta mỗi khi họ cọ sát vào cái
đèn bằng thiếc như thế.
- Huck Finn, mày ngốc lắm. Khi người ta cọ sát
vào cái đèn thì muốn hay không muốn đã là những ông thần kia thì tất là
phải kéo đến rồi.
- Thế thì tao cũng sẽ to bằng cái này, lớn bằng
cái nhà thờ à? Vậy thì hay lắm: tao sẽ đi đến chỗ đó; nhưng mà tao thì
định sẽ bắt người ấy phải trèo lên một cái cây nhất ở xứ này.
- Thôi đi Huck Finn, nói chuyện với mày chán tận
cổ. Trong mày cũng không đến nỗi là không biết gì cả, ấy thế mà hoàn
toàn là ngu ngốc.
Tôi lại phải nghĩ ngợi về chuyện này mất vài ba
ngày. Tôi tính để rồi sẽ xem trong đó có cái gì thật không. Tôi đi kiếm
một cái đèn bằng thiếc đã cũ và một cái nhẫn bằng sắt đem ra ngoài rừng,
lấy tay cọ sát, cọ sát mãi đến toát cả mồ hôi, trong bụng đã tính sẵn
sẽ xây một toà lâu đài mà bán đi. Nhưng vô ích, chẳng thấy ông thần nào
tới cả. Sau đó, tôi cho rằng tất cả những chuyện vô lý ấy chỉ là một
trong bao nhiêu cái nói láo của thằng Tom Sawyer mà thôi. Tôi đoán chắc
nó tin rằng có những người Ả Rập kia và có voi thật; nhưng còn tôi thì
tôi nghĩ khác. Vì rõ ràng đó chỉ là đám học trò trường nhà Dòng mà thôi.
Chương 4Ba bốn tháng qua , bây giờ đã đến giữa mùa đông. Lâu nay tôi vẫn đi học và đã có thể đánh vần được, đọc được, viết được chút ít và đã có thể thuộc bảng cửu chương đến chỗ sáu lần bảy là ba mươi lăm. Tôi không tin chắc là mình có thể giỏi được hơn thế nữa nếu mình còn sống. Dù sao thì tôi cũng không thích cái môn toán cho lắm.
Lúc đầu, tôi rất ghét đến nhà trường, nhưng dần
dà đi học thì tôi thấy cũng chịu được. Lúc nào thấy trong người mệt,
không bình thường, thì tôi trốn học. Và hôm sau bị trận đòn, tôi lại học
hành tử tế, hăng hơn. Cứ thế, việc học đối với tôi dễ dàng dần dần. Tôi
cũng đã quen với tính nết của bà goá và thấy không đến nỗi bực mình
lắm. Sống trong một căn nhà, ngủ trên một chiếc giường riêng, lắm khi
tôi cũng thấy nó trói buộc mình thế nào ấy. Vì thế, trước đấy lúc trời
còn chưa lạnh lắm, thỉnh thoảng tôi vẫn hay lẩn ra ngủ ngoài rừng. Đối
với tôi, như vậy là nghỉ ngơi được. Tôi chỉ thích nhất những cách sống
cũ. Nhưng khi phải sống mới như thế này, tôi cũng hơi thích một chút. Bà
goá bảo tôi rằng uốn theo những cái đó tuy có chậm chạp nhưng chắc
chẵn, và cũng không có chỗ nào chê tránh được cả. Bà ta nói là bà ta
không đến nỗi phải hổ thẹn về tôi.
Một buổi sáng trong khi đang ăn lót dạ thế nào
tôi đánh đổ cái đĩa đựng muối. Tôi vội vàng lấy tay vét thật nhanh, vứt
ra sau vai bên trái để tránh điều đen rủi, nhưng bỗng cô Watson ở đâu
vào đứng ngay trước mặt và chặn lại. Cô ấy bảo:
- Huck, bỏ tay ra, sao lúc nào cũng nghịch bẩn thế?
Bà goá thêm vào một câu nhẹ thôi; nhưng cái đó
cũng không thể làm cho tôi tránh khỏi cái không may được, tôi biết như
thế lắm. Sau bữa ăn, tôi bước ra ngoài, trong lòng thấy lo lắng run sợ,
không biết rằng cái điều không may ấy sẽ rơi vào tôi ở chỗ nào và không
biết nó sẽ ra sao đây. Cũng có những cách để tránh khỏi một số điều đen
đủi, nhưng trường hợp này không ở trong số đó; cho nên tôi chẳng còn
biết làm thế nào, chỉ luẩn quẩn với những ý nghĩa buồn rầu sợ sệt.
Tôi xuống dưới vườn, trèo qua cái ngách hàng
rào, ở bên chỗ người ta vẫn ra vào. Trên mặt đất, tuyết xuống mới được
phủ vài ba phân, tôi bỗng thấy có vết chân người. Những vết chân này từ
phía núi đã đi tới vết chân dừng lại ở chỗ ngách này một lúc rồi lại đi
quanh hàng rào. Thật lạ quá, ai đứng quanh quẩn ở đó như vậy mà sao lại
không vào. Tôi không sao đoán ra được. Du thế nào, cái đó cũng rất kỳ
lạ. Tôi đang định đi lần theo vết chân, nhưng tôi cúi xuống nhìn kỹ vết
chân đã. Lúc đầu không thấy có gì, nhưng sau tôi nhận ra. Có một dấu chữ
thập ở gót giầy bên trái đóng bằng đinh to, cái đó để tránh khỏi gặp
phải quỷ thần.
Tôi vùng ngay dậy và mải miết chạy xuống đồi.
Chốc chốc lại ngoái nhìn về đằng sau, nhưng không thấy một ai. Tôi chạy
ba chân bốn cẳng đến nhà bà chánh án Thatcher. Lão ta thấy tôi, hỏi:
- Sao thế, làm gì mà hớt hải thế. Đến lấy tiền lãi phải không?
Tôi đáp:
- Không phải đâu ông ạ. Thế có tiền lãi cho cháu đấy ư?
- Có chứ. Đến hôm qua vừa được nửa năm. Như vậy
là đi hơn một trăm năm mươi đô la. Một món kếch sụ cho cậu đấy. Nhưng
tốt nhất là cậu hãy cứ gửi lại để tôi góp thêm vào với món sáu nghìn
đồng cũ, không thì cậu lấy về lại cũng đến tiêu hết thôi.
- Không, ông ạ, cháu chẳng muốn tiêu đâu cả sáu nghìn trước cũng thế. Cháu muốn ông cầm lấy, biếu ông đấy, cả sáu nghìn, tất cả.
Lão ta rất ngạc nhiên. Hình như lão ta không thể hiểu nổi tại sao.
Lão hỏi:
- Cậu nói như vậy nghĩa là thế nào?
- Xin ông đừng hỏi cháu một câu nào về cái đó nữa.
Ông hãy giữ lấy món tiền ấy, ông có muốn thế không?
Lão ta nói:
- Tôi thật khó nghĩ quá. Có chuyện gì thế hả cậu?
Tôi đáp:
- Xin ông cứ cầm lấy cả vàng và đừng hỏi cháu làm gì nữa. Cháu không muốn nói dối đâu.
Lão ta suy nghĩ một lát rồi nói:
- Thôi tôi hiểu rồi. Tức là cậu muốn bán tất cả tài sản đó của cậu cho tôi, chứ không phải là biếu. Đúng thế chứ?
Rồi lão viết cái gì trên một mảnh giấy, đọc lên và nói:
- Cậu thấy không? Trong này nói là giao kèo. Như
vậy nghĩa là tôi đã mua cả của cậu và trả tiền cho cậu. Đây nhé cậu hãy
cầm lấy một đô la. Bây giờ cậu ký vào đây đi.
Tôi ký tên rồi ra về
Jim, anh da đen làm việc cho cô Watson, có một
búi lông to bằng quả đấm mà hắn ta lấy ở cái ngăn dạ dày thứ tư của một
con bò, và hắn vẫn dùng cái đó làm trò ảo thuật. Hắn bảo rằng trong búi
lông ấy có con mà nó biết tất cả mọi thứ. Đêm đó, tôi tò mò đến chỗ Jim
và nói với hắn rằng bố tôi ở trên tuyết. Điều tôi muốn biết là bố tôi sẽ
làm gì và có định ở lại đấy không? Jim lấy búi lông ra, nói lảm nhảm
những gì với nó một lúc, rồi giơ lên cao, lại buông ra cho nó rơi xuống
sàn nhà. Cái búi lông rơi xuống đánh bịch một cái và lăn đi vài ba tấc.
Jim lại nhặt lên, lại thả cho rơi xuống một lần nữa, cái búi lông lắng
nghe. Nhưng vô ích. Jim bảo là cái búi lông nó không muốn nói. Jim bảo
rằng có khi không có tiền thì nó không chịu nói đâu. Tôi bảo tôi có đồng
tiền hai mươi lăm xu làm giả, đã cũ rồi và cũng không thể đem tiêu
được. Tôi cứ nói đi nói lại mãi như vậy (tôi đã tính sẵn trong bụng là
không đả động gì đến đồng đô la mà lão chánh án Thatcher vừa đưa cho
tôi). Tôi bảo đồng tiền đó xấu lắm, nhưng có thể là cái búi lông nó chịu
nhận. Vì có lẽ nó không phân biệt được tốt xấu thế nào chăng. Jim cầm
lấy đồng tiền, ngửi ngửi, đưa lên rằng cắn thử, rồi xoa xao cho sạch.
Rồi hắn bảo là sẽ nói khéo để cho cái búi lông tưởng là đồng tiền tốt.
Hắn nói là sẽ bổ đôi một củ khoai sống rồi đem ấp đồng tiền vào giữa, để
qua một đêm đến sáng hôm sau về không còn thấy nó trơ đồng ra nữa và
cũng không còn vết bẩn, bất cứ ai trên tỉnh cũng có thể nhầm mà lấy chứ
đừng nói cái búi lông. Trước đấy, tôi cũng đã biết lấy củ khoai làm như
thế, nhưng lâu ngày rồi quên đi.
Jim để đồng tiền xuống dưới búi lông rồi lại quỳ
xuống lắng nghe. Lần này hắn bảo cái búi lông đã ứng quẻ rồi. Hắn bảo
cái búi lông sẽ phán cho tôi được giàu to đến như tôi muốn. Tôi bảo ừ,
được, cứ làm đi xem nào. Thế là cái búi lông nói với Jim, và Jim truyền
lại cho tôi rằng:
- Chưa biết là ông bố cậu sẽ làm gì đây. Có thể
ông ấy sẽ đi xa, cũng có thể ông ấy định ở lại. Nhưng tốt nhất là cứ yên
trí và cứ để mặc ông ấy muốn làm gì thì làm. Có hai vị thiên thần đang
bay quanh người ông ấy. Thiên thần trắng và sáng lấp lánh. Còn một thiên
thần thì đen. Thiên thần trắng dẫn ông ấy đi theo con đường tốt ít lâu,
rồi thiên thần đen nhảy vào và phá hỏng hết. Chưa thể nói được là cuối
cùng thiên thần nào sẽ bắt ông ấy đi. Nhưng còn cậu thì không hề gì. Đời
cậu sẽ gặp nhiều cái rắc rối, mà cũng có nhiều cái vui mừng đấy. Có khi
cậu bị đâu đớn lại có khi ốm yếu, nhưng rồi lần nào cậu cũng trở lại
lành lặn như thường. Có hai cô thiếu nữ bay lượn ở bên cậu trong suốt
cuộc đời cậu. Một cô trắng trẻo, một cô đen đủi. Một cô giàu một cô
nghèo. Cậu sẽ cưới cô nghèo trước, rồi sau đến lượt cô giàu. Cậu phải
tránh xa những chỗ sông nước, xa chừng nào hay chừng đó. Và nhất là đừng
có làm gì mạo hiểm, nhỡ ra người ta ghi tên tuổi cậu vào sổ thì cậu sẽ
bị treo cổ.
Đêm đó, lúc tôi vừa thắp cây nến và đi lên buồng thì thấy bố tôi ngồi trong đó từ bao giờ, thôi, đích thật là bố tôi rồi!
Chương 5:
Tôi vừa khép xong cánh cửa, quay lại
thì đã thấy ông ấy ngồi đó. Lúc nào trông thấy ông ấy là tôi cũng khiếp
sợ, vì ông ấy đánh đập tôi quá nhiều. Ngay lúc đó tôi nghĩ cũng kinh hãi
lắm, nhưng chỉ một phút sau, tôi đã thấy rằng tôi lầm - nghĩa là sau
cái giật mình đầu tiên, có thể nói như vậy, khi mà hơi thở của tôi bỗng
dưng bị tắc nghẹn vì chuyện quá bất ngờ thấy ông ấy ở đó, thì tôi lại
không còn thấy sợ nữa, và như vậy thì chẳng có gì đáng lo ngại.
Bố tôi chạc năm mươi tuổi. Tóc dài, bù xù, rũ
xuống, và cáu bẩn. Nhìn qua bộ tóc ấy có thể trông thấy đôi mắt sáng
chiếu ra, khác nào như ông ấy đứng nấp sau dàn nho mà nhìn mình vậy. Bộ
tóc toàn một màu đen không một sợi bạc nào, cả hai bên tóc mai dài chằng
chịt vào nhau cũng vậy. Nhìn mặt ông ấy trừ những chỗ không có râu tóc
thì không có màu sắc gì khác, chỉ thấy trắng, không phải cái trắng như
của mọi người, nhưng là một cái trắng làm cho những thớ thịt của người
ta phải co rúm lại. Một màu trắng của cây leo, một cái màu trắng của
bụng con cá. Còn quần áo ông ấy thì ngoài mấy mảnh rách mướp ra, chẳng
có gì. Ông ấy ngồi vắt chân chữ ngũ, chiếc giầy bên phía chân vắt lên đã
há mõm, một ngón chân thò ra ngoài, chốc chốc lại ngọ nguậy. Chiếc mũ
của ông ấy quăng trên sàn nhà là một chiếc mũ rộng vành, màu đen, đã cũ
và trên cái quả mũ đã thủng một lỗ to tướng trông như cái khung cửa để
chui xuống hầm tầu vậy.
Tôi đứng nhìn ông ấy. Ông ấy cũng ngồi nhìn tôi,
lưng ghế hơi ngả về đằng sau. Tôi đặt cây nến xuống. Tôi để ý nhìn ra
thấy cánh cửa sổ đã dựng lên, thì ra ông ấy đã trèo qua mái nhà kho mà
vào đây. Ông ấy nhìn mãi khắp người tôi như vậy. Lát sau, ông ấy lên
tiếng:
- Áo quần trông oách lắm nhỉ. Mày tưởng mày đã ra vẻ một người quan trọng lắm ư?
Tôi đáp:
- Có thể như vậy, mà cũng có thể không.
Ông ấy lại hỏi:
- Có phải mày vẫn nói xấu tao đấy không? Từ khi
tao đi vắng xa, mày ở đây lên mặt lên mày lắm hả? Rồi tao sẽ kéo mày
xuống bớt trước khi tao từ bỏ mày. Nghe thấy người ta nói mày cũng có
học hành, đọc được, viết được. Bây giờ mày đã tưởng là hơn bố mày, phải
không; vì bố mày không biết đọc, biết viết mà. Được, rồi tao sẽ cho mày
biết. Ai bảo mày lại có thể đi dính dáng đến những chuyện điên rồ như
thế, hử? Ai bảo mày được quyền như thế?
- Bà goá, bà ấy bảo con thế?
- Bà goá? Thế ai bảo bà ta nhúng tay vào cái việc không phải của bà ấy?
- Chẳng ai bảo bà ấy cả.
- Được rồi, tao sẽ dạy cho bà ấy biết là đừng có
mà dính dáng. Còn mày thì nghe đây: mày hãy thôi đi, không được học
nữa, nghe không? Tao sẽ bảo cho họ biết rằng đừng có nuôi dạy một đứa
trẻ để rồi nó lên mặt với bố nó và để cho nó tưởng rằng nó đã khá hơn
được cái bản thân nó. Tao còn bắt được mày đi học nữa thì liệu hồn, nghe
không? Mẹ mày trước kia không biết đọc, mà viết cũng không biết viết
cho đến khi chết cũng vẫn không biết. Cái họ nhà này trước khi chết
không có ai biết đọc biết viết cả. Tao cũng không biết. Thế mà bây giờ
đến mày thì sao lại được quyền như vậy hử? Tao không phải là thứ người
chịu nổi được cái đó, nghe không? Này, mày thử đọc lên cho tao nghe xem
nào?
Tôi cầm một quyển sách lên, bắt đầu đọc một tí về đoạn Washington với chiến tranh, Tôi đọc được.
Chừng nửa phút thì ông lấy tay hất bắn ngay quyển sách ra góc nhà và nói:
- À, mày lại đọc được nữa ư? Nghe người ta nói
như vậy, nhưng tao còn ngờ, chưa tin hẳn. Này nghe đây, hãy thôi đi đừng
làm cái bộ ta đây nữa, tao không thích thế. Tao bảo cho mày biết, con
ơi. Tao mà bắt được mày còn lởn vởn ở cái trường học ấy nữa thì tao sẽ
dần cho mày một trận nên thân. Trước hết mày hãy biết là phải nghe lời
tao đã. Chưa bao giờ tao thấy có đứa con như vậy.
Ông ấy nhặt lên một tấm ảnh xanh xanh vàng vàng trong đó có mấy con bò với một đứa trẻ, hỏi tôi:
- Cái gì đây?
- Cái đó là họ thưởng cho con vì đã học thuộc bài
Ông ấy xé toang ngay bức ảnh rồi nói:
- Tao sẽ cho mày một cái hay hơn. Tao cho mày cái roi.
Rồi ông ấy ngồi lẩm bẩm, làu nhàu một hồi lâu và lại nói:
- Cái kiểu công tử bột, sực nức nước hoa rồi
phải không? Có giường, khăn trải giường. Lại có cả gương soi nữa. à, lại
có cả tấm thảm trải trên sàn nhà nữa. Còn bố mày thì phải ngủ với lợn ở
trong nhà thuộc da. Chưa khi nào tao lại thấy có đứa con như vậy. Nhất
định tao phải làm cho mày bỏ hết những cái ra vẻ ta đây ấy đi đã, rồi sẽ
nói chuyện với mày sau. Chà, mày còn chưa hết những điệu bộ ấy cơ à, họ
đồn là mày giàu lắm, có phải không? Làm thế nào mà mày lại giàu được?
- Họ nói dối đấy, làm gì có như vậy.
- Này, ăn nói với tao thì liệu hồn. Tất cả những
cái gì tao đã có thể làm được thì bao giờ tao đều dám làm cả, vậy đừng
có bịp tao. Tao ở ngoài tỉnh hai ngày hôm nay rồi. Xuống tận bờ sông
cũng thấy người ta nói thế. Cho nên tao mới tìm đến đây. Mai mày phải
đưa số tiền đó cho tao, tao cần dùng đến tiền.
- Con làm gì có tiền
- Nói lão. Ông chánh án Thatcher cầm số tiền đó. Chính mày có. Tao cần đến số tiền ấy.
- Con nói thật đấy, con không có tiền đâu. Bố cứ đến hỏi ông chánh án Thatcher mà xem, ông ấy cũng sẽ nói với bố như thế.
- Được, rồi tao hỏi ông ấy, tao sẽ nói chuyện
với ông ấy xem đầu đuôi ra sao. Này, trong túi mày hiện giờ có bao
nhiêu. Hãy đưa đây tao, tao đang cần.
- Con chỉ có một đô la. Con định để...
- Định để làm gì mặc kệ mày, tao không cần biết, hãy cứ đưa đây đã.
Ông ấy cầm ngay lấy đồng tiền rồi đưa lên răng
cắn thử xem có tốt không; rồi ông ấy nói đi xuống phố kiếm ít rượu
wishky, bảo là cả ngày hôm nay chưa được nhấp một tí nào. Bước ra đến
ngoài bóng tối rồi còn ngoái cổ lại đe tôi đừng có làm ra vẻ ta đây muốn
hơn ông ấy. Khi tôi đoán là ông ấy đã bị hắn rồi thì lại thấy ông quay
lại thò đầu vào tôi hãy coi chừng với cái trường học ấy không thì ông ấy
sẽ đi bắt về đánh cho một trận nếu như tôi không chịu thôi học.
Hôm sau, ông ấy say mềm, mò đến nhà lão chánh
Thatcher sừng sợ định bắt lão ta phải đưa hết số tiền cho ông ấy. Nhưng
chẳng ăn thua gì; rồi ông ấy thề là sẽ đưa lão chánh ra trước pháp luật.
Lão chánh và bà goá đã đi trình toà cho tôi được
thoát khỏi tay bố tôi, và để toà giao cho một trong hai người đỡ đầu
cho tôi. Nhưng đây lại là một ông chánh án mới ở đâu về, chẳng rõ bố tôi
là người như thế nào, nói rằng toà án không có quyền nhúng tay vào việc
chia rẽ gia đình người ta, mà trái lại phải đoàn tụ, càng không thể bắt
đứa trẻ phải xa bố. Thế là lão chánh Thatcher và ba goá đành phải thôi.
Điều đó làm cho ông bố tôi khoái trí lắm, đến
nỗi ông ấy đứng ngồi không yên. Ông ấy bảo sẽ đánh cho tôi thâm tím mình
mảy nếu tôi không chịu lòi tiền ra cho ông ấy. Tôi vay tạm ba đồng đô
la của lão chánh Thatcher đưa về, ông ấy lại cầm đi uống rượu say bí tỉ;
rồi đi ngồi lê la khắp nơi ba hoa nhảm nhí gây chuyện khắp tỉnh; tay
cầm cái chậu sắt lang thang đến tận nửa đêm. Rồi người ta mới bắt giam
ông ấy lại, cho ngồi tù một tuần lễ. Nhưng ông ấy lại bảo làm như vây là
thoả mãn rồi; ông ấy hài lòng lắm, vì đã có uy tín đối với đứa con là
tôi.
Khi ông ấy ra khỏi nhà tù, ông chánh án mới đổi
về ấy bảo là sẽ dạy cho bố tôi thành người. Ông chánh án đưa bố tôi về
nhà riêng, cho ăn mặc sạch sẽ, đẹp đẽ.. Sáng, trưa chiều cùng cho ngồi
ăn chung với gia đình, đối đãi với bố tôi rất ngọt ngào. Đại khái như
vậy. Ăn bữa chiều xong, ông chánh án ngồi nói chuyện cho bố tôi nghe về
cách sống như thế nào cho đúng mực với những kiểu này kiểu khác, đến nỗi
bố tôi nghe xong phải khóc lên, bảo rằng mình thật là điên rồ và đã làm
hại cả đời mình. Bố tôi hứa từ nay sẽ sửa đổi tư cách và sẽ trở thành
một con người mà không ai hổ thẹn về ông ấy nữa. Rồi lại còn mong rằng
ông chánh án sẽ giúp đỡ cho và đừng có khinh miệt mình. Ông chánh án bảo
nghe bố tôi nói những lời như vậy thật là đáng mừng. Thế là cả vợ chồng
ông chánh cũng khóc nữa. Bố tôi nói rằng cái mà một con người trước đây
vẫn bị hiểu lầm. Ông chánh thì bảo ông cũng tin là như thế. Bố tôi lại
nói rằng cái mà một người cần có ở tận đáy lòng mình ấy là cảm tình. Ông
chánh nói: đúng như vậy. Thế là cả hai bên lại khóc. Lúc đến giờ đi
ngủ, ông bố tôi đứng dạy, dang tay ra nói:
- Đây, các ông các bà nhìn tôi đây. Xin hãy cầm
lấy tay tôi và cho tôi bắt tay. Đây là một bàn tay trước kia như tay con
lợn; nhưng bây giờ không phải nữa; mà đây là bàn tay của một con người
đã bắt đầu bước vào cuộc đời mới. Nếu còn quay lại đường cũ sẽ xin chết.
Các ông các bà hãy nhớ kỹ cho những lời nói ấy, và xin đừng quên là
chính tôi đã nói như vậy. Bây giờ là một bàn tay sạch sẽ rồi xin cứ bắt
tay đừng sợ.
Lần lượt người này người khác đến bắt tay, rồi
tất cả đều khóc. Bà vợ ông chánh án lại còn cúi xuống hôn cái bàn tay
ấy. Rồi ông bố tôi làm dấu thề. Ông chánh án nói rằng đó thật là cái lúc
thiêng liêng nhất, hay là cũng gần như vậy. Rồi họ đưa ông bố tôi vào
một căn phòng lộng lẫy, đó là căn phòng riêng. Đến đêm, lúc bố tôi khát
nước quá mới trèo qua mái cổng, bám vào cột tụt xuống đất, đem cái áo họ
vừa mới cho đi đổi lấy một chai rượu bố, rồi lại vẫn chứng nào tật ấy
trèo về phòng ngồi uống thoả thích cho đến lúc sáng rõ mới bò ra, say
khướt, đâm cả vào cổng đến nỗi tay bên trái bị thương mấy chỗ. Sáng ngày
ra, lúc có người tìm thấy ông ấy thì đã bị lạnh gần chết cứng. Khi mọi
người bước vào căn phòng riêng kia thì thấy đồ đạc đã lung tung lộn xộn
cả lên rồi.
Ông chánh án lấy làm buồn lắm. Ông ấy bảo có lẽ
chỉ một phát súng mới giúp cho ông bố tôi sửa đổi tính nết, chứ chẳng
còn cách nào khác nữa.
Chương 6:
Thế rồi, ngay sau đó bố tôi đã lại nhỏm dậy , đi loanh quanh, tìm đến nhà lão chánh Thatcher
để bắt lão ta phải trả lại số tiền, rồi lại đi tìm tôi hỏi tại sao tôi
chưa thôi học. Ông ấy nắm giữ lấy tôi một lúc lâu vào đánh tôi. Nhưng
tôi vẫn cứ đi học như thường. Suốt ngày phải tránh mặt, bỏ trốn. Trước
kia, tôi không muốn đi học lắm, nhưng bây giờ tôi lại nghĩ mình phải đi
học để cho bố biết tay. Cái vụ đem xử trước pháp luật ấy sao mà chậm
chạp. Hình như họ chưa bắt đầu hay sao ấy. Thỉnh thoảng tôi cứ phải đến
mượn lão chánh vài ba đô la để đưa cho ông bố tôi và để khỏi bị đánh
đập. Mỗi lần có tiền là ông ấy lại say rượu, và mỗi lần say rượu là lại
đi tác quái ở ngoài tỉnh, Và mỗi lần gây chuyện thì lại một lần ngồi tù.
Quen lệ như thế rồi, nó đã thành tật.
Ông bố tôi cứ quanh quẩn bám vào bà goá mãi, bà
goá bảo nếu ông ấy không chịu đi kiếm ăn chỗ khác thì bà ấy sẽ làm lôi
thôi cho mà xem. Chà, không biết ông ấy có điên hay không chứ; ông ấy
còn nói sẽ tỏ cho mọi người biết rằng ai là người có quyền biết rằng ai
là người có quyền hành đối với Huck Finn. Thế rồi một ngày mùa xuân, ông
ấy rình mò thế nào vớ được tôi đưa tôi xuống một chiếc thuyền và đi
ngược sông khoảng ba dặm; rồi chèo lên đến bờ Illinois, ở một nơi có
nhiều cây cối rậm rạp, chẳng có một ngôi nhà nào ngoài một căn lều cũ bị
cây cối um tùm che kín, ai không biết thì cũng không thể tìm ra chỗ ấy.
Suốt ngày đêm, ông ấy giữ tôi kè kè bên cạnh,
tôi chẳng có cách nào trốn đi học được. Thế là hai người sống trong căn
lều ấy. Bố tôi suốt ngày khoá cửa; đêm đến cất chìa khoá ở đầu giường.
Ông ấy có một khẩu súng mà tôi đoán là đã lấy cắp được ở đâu về. Hai
người cùng đi câu cá, săn bắn, cứ như vậy sống ngày này sang ngày khác.
Thỉnh thoảng ông ấy khoá trái cửa, nhốt tôi trong nhà rồi đi xuống một
cửa hàng cách chỗ đó ba dặm, tại bến đò đổi chim, đổi cá lấy rượu uýt
sky đêm về say sưa một chập rồi vớ tôi mà đánh. Về sau, bà goá tìm được
chỗ tôi ở, mới phái người đến rình bắt tôi về. Nhưng bố tôi vác súng ra
đuổi đi. Sống như vậy ít lâu tôi đâm ra quen với nơi này, và cũng lấy
làm thích. Tôi thích tất cả, trừ cái món bị đánh đập mà thôi.
Thật là một kiểu lười biếng mà dễ chịu. Suốt
ngày thoải mái, chỉ hút thuốc, câu cá, không sách vở mà cũng chẳng học
hành gì. Khoảng hai tháng sau thì quần áo của tôi đã bẩn thỉu, rách rưới
cả. Tôi cũng không nghĩ rằng trước đây ở với bà goá đã có lúc nào tôi
thích như vậy không. Vì ở đó phải giặt giũ quần áo. Phải ăn bằng bát
bằng đĩa, phải chải đầu, phải đi ngủ và dậy đúng giờ, phải luôn luôn lo
nghĩ đến quyển sách, quyển vở, lại bị cô Watson nói ra nói vào suốt
ngày. Tôi không thiết quay trở về nơi ấy nữa. Trước đây, tôi đã thôi
không ăn nói bậy bạ nữa, vì bà goá không ưa như vậy. Nhưng đến bây giờ,
lại bắt đầu rồi, vì bố tôi không có ngăn cấm gì cả. Những ngày sống ở
rừng thật là thú vị, đâu đâu cũng thấy khoái như thế cả.
Nhưng dần dà khi bố tôi đã quá quen thuộc với
khu rừng này rồi thì tôi lại bắt đầu thấy không thể chịu được nữa. Tôi
vẫn cứ bị đánh đập hoài. Ông ấy hay đi xa và nhốt tôi ở trong nhà. Có
một lần ông ấy khoá trái cửa và nhốt tôi ở trong đó và đi vắng ba ngày
liền. Tôi thấy mình cô đơn một cách kinh khủng. Tôi nghĩ rằng nhỡ mà ông
ấy chết đuối ở đâu thì tôi cứ đành chịu giam ở đây không ra được. Tôi
sợ quá và nghĩ bụng nhất định thế nào cũng phải tìm cách trốn đi thôi.
Đã mấy lần tôi xoay sở mà không được. Không có một lỗ cửa sổ nào vừa cho
một con chó chui lọt. ống khói lò cũng hẹp quá không chui qua nổi. Cánh
cửa thì dày, toàn bằng những phiến gỗ lim rất chắc. Bố tôi đã cẩn thận
mỗi khi đi vắng không để lại một con dao hay bất cứ một vật gì khác
trong nhà. Tôi tính có lẽ tôi đã đi lùng khắp nơi trong nhà, đến hàng
trăm lượt rồi lúc nào cũng chỉ nghĩ cách trốn ra, mà thời gian cũng chỉ
dành cho làm việc đó nhưng vẫn chưa ăn thua. Thế nhưng lần này thì tôi
đã tìm ra một cái rồi. Tôi tìm thấy một lưỡi cưa đã cũ han gỉ, không có
cán, nhét ở dưới khe mái nhà. Tôi đem lau sạch đi và bắt đầu khởi sự. Có
một miếng dạ để lót yên ngựa đóng vào chỗ tường đã nát ở phía góc nhà,
ngay sau chiếc bàn, để che gió khỏi lùa qua những khe hở thổi vào làm
tắt đèn. Tôi luốn xuống gầm bàn, nâng miếng dạ lên rồi cưa một lỗ chỉ đủ
để người tôi chui lọt. Thật là một việc mất khá nhiều thì giờ, nhưng
tôi cũng cố gắng làm đến cùng. Giữa lúc ấy có tiếng súng của bố tôi nổ ở
trong rừng. Tôi xoá sạch những dấu vết, buông miếng dạ phủ xuống rồi
dấu cưa đi. Vừa xong thì bố tôi bước về.
Nhìn ông ấy lúc đó vẻ như không được vui. Vả lại
vốn dĩ đã như thế rồi. Ông ấy nói là vừa ở dưới tỉnh về, và công việc
thì hỏng bét cả. Ông trạng sư bảo bố tôi sẽ được kiện và được tiền, nếu
như họ đem việc này ra phân xử. Nhưng rồi họ kiếm cách kéo dài việc ấy
ra, mà lão chánh Thatcher thì lão ta thạo về cái món này lắm. Rồi ông ấy
lại nói người ta ở ngoài tỉnh đang mong có một vụ xử nữa để cho tôi
được thoát khỏi tay bố tôi, rồi đưa tôi trở về với bá goá để bà ta che
chở cho, mà họ lại cho rằng lần này thì nhất định được. Điều đó làm cho
tôi rất bối rối, vì ý tôi không muốn trở về với bà goá để mà bị trói
buộc và để được khai hóa như tôi vẫn nói. Xong đó, bố tôi bắt đầu chửi,
chửi tất cả mọi thứ, tất cả mọi người. Nghĩ đến người nào chửi người ấy.
Chửi mãi chửi mãi để ra điều rằng ông ấy không có chừa một ai, rồi sau
khi đã chửi hết cả lượt thì ông ấy làm một câu chửi tóm tắt, kể cả một
số lớn người mà ông ấy không biết tên tuổi nữa. Nghĩa là những người mà
mỗi khi nhắc đến để chửi thì ông ấy phải gọi là cái thằng gì.. gì. Chửi
chán rồi quay lại chửi từ đầu.
Ông ấy nói là để xem bà goá định bắt tôi về như
thế nào. Ông ấy sẽ canh gác tôi cẩn thận, nêu họ định bày ra trò gì để
lừa ông ấy thì có một chỗ cách đây sáu bảy dặm ông ấy sẽ đem tôi đi nhét
vào đó, tha hồ cho họ đi săn lùng, lùng đến chán thì thôi cũng không
thể tìm thấy tôi được. Điều đó làm cho tôi chột dạ. Nhưng chỉ một phút
thôi. Vì tôi đã tính rằng tôi sẽ chẳng còn ở đây cho đến lúc ông ấy làm
cái chuyện kia nữa đâu.
Ông ấy sai tôi ra ngoài thuyền lấy những thư ông
ấy vừa mang về. Có một bao mỳ khoảng hơn hai chục cân, một miếng mỡ,
đạn và bốn chai rượu uýt sky lớn, có cả một quyển sách cũ với hai tờ báo
để lau chùi, và vài thứ lặt vặt khác nữa. Tôi vác tất cả lên, bước ra
để xuống mũi thuyền rồi ngồi nghỉ. Tôi nghĩ mãi trong bụng, tính rằng
lúc nào trốn đi sẽ mang theo khẩu súng với mấy cái cần câu chạy vào
rừng. Tôi định sẽ không ở lỳ một chỗ mà sẽ đi khắp nơi trong xứ, sẽ đi
về đêm, vừa săn bắn vừa câu cá mà sống. Cứ như vậy đi thật xa để cho bố
tôi và bà goá không bao giờ có thể tìm thấy tôi nữa. Tôi đã nghĩ sẽ cưa
đứt hẳn miếng gỗ và chuồn ngay đi đêm đó nếu mà bố tôi đã say khướt rồi,
mà tôi đoán thế nào ông ấy cũng say. Tôi nghĩ quá nhiều về chuyện đó
đến nỗi không biết mình ngồi đây đã bao lâu. Tới lúc bố tôi hét lên gọi,
hỏi tôi là ngủ hay chết đuối ở đó.
Tôi vác tất cả mọi thứ vào trong lều. Lúc ấy,
trời đã sắp tối. Trong khi tôi đang chuẩn bị bữa ăn chiều, ông ấy lại
nốc thêm vào cốc rượu nữa, ấm người lên rồi, ông ấy lại đi gây sự. Lúc
trước ở dưới tỉnh ông ấy cũng đã say khướt rồi, đêm nào cũng ngủ ngoài
vệ đường, trông rất thảm hại, người ta có thể cho ông ấy là Ađam. Khắp
người đầy những bùn, khi rượu ngấm vào rồi ông ấy thường hay tìm đến gặp
chính phủ. Lần này đến ông ấy nói.
- Hừ! Thế mà cũng gọi là chính phủ à? Thử xem nó
đã làm sao nào. Này là pháp luật này. Pháp luật sẵn sàng bắt con người
ta đem đi đấy hử? Đứa con riêng của người ta phải lo lắng vất vả mất bao
nhiêu công phu nuôi dậy. Phải, đúng thế, người ta có con nuôi cho khôn
lớn, đến lúc nó sắp sửa đi làm đi ăn để kiếm cái gì nuôi nấng đỡ đần cho
bố thì bây giờ hoá ra như vậy. Pháp luật làm ra để giúp đỡ người ta
chứ. Thế mà cũng gọi là chính phủ! Chẳng phải chính phủ đếch gì cả. Pháp
luật đi ủng hộ cái lão chánh Thatcher ấy và giúp nó lấy hết cả cơ
nghiệp của tôi à? Đây này, pháp luật làm thế này đây; pháp luật lấy
người ta sáu nghìn đô la rồi dồn người ta vào một cái bẫy cũ kỹ ở một
cái nhà như thế này này, để người ta phải đi lang thang, với những quần
áo cho lợn mặc cũng không đáng. ấy thế mà cũng gọi là chính phủ. Với cái
chính phủ như thế này thì người ta chằng ai có quyền gì cả. Có lúc tôi
nghĩ rằng thà cứ nhất quyết bỏ cái xứ này mà đi còn hơn. Phải, tôi nói
với mọi người như vậy đấy, tôi nói thẳng vào mặt lão Thatcher như vậy
đấy. Vô khối người đã nghe tôi nói thế và có thể chứng thực là tôi đã
nói thế. Tôi bảo rằng chỉ cần cho tôi hai xu là lập tức bỏ cái xứ đang
nguyền rủa này mà đi ngay và không bao giờ thèm quay trở về nữa. Mà ai
cũng nói thể cả. Đây này, hãy thử nhìn cái mũ của tôi xem - nếu như các
ngày còn có thể gọi nó là cái mũ, cái chóp thì bật ra, còn cái quả mũ
thì tụt xuống mặt đến tận cằm. Làm sao còn ra cái mũ được nữa. Chui đầu
vào cái mũ thì khác nào như nhét vào cái ống khói lò sưởi. Đây này, nhìn
xem, cái mũ tôi đội nó thế này này. Nếu như tôi có được đủ những quyền
lợi của tôi thì tôi đã là một trong những người giầu có nhất tỉnh rồi...
À, phải, phải, cái chính phủ này thật tốt lắm.
Đấy, thử xem. Có một anh da đen tự do ở Ohio đến, anh ta lại da trắng,
gần như một người da trắng. Anh ta mặc một chiếc áo sơ mi trắng nhất
chưa ai thấy bao giờ, đội một cái mũ bảnh nhất. Không ai trong tỉnh này
lại có quần áo đẹp hơn của anh ta; rồi anh ta lại có chiếc đồng hồ vàng,
với dây vàng, có một chiếc gậy đầu bịt bạc, thật là một tay triệu phú,
tóc hoa râm, ghê gớm nhất xứ này. Các ngài nghĩ sao? Thiên hạ bảo anh là
một giáo sư đại học, có thể nói các thứ tiếng, biết đủ mọi thứ. Mà đó
cũng chưa phải là cái tệ nhất đâu. Họ còn bảo rằng anh ta cứ ngồi ở nhà
cũng có thể bầu cử được. À, thế thì ai mà nghe được cơ chứ. Tôi nghĩ
không biết cái xứ này rồi sẽ ra làm sao đây? Hôm bầu cử, tôi sắp sửa đi
bỏ phiếu - nếu như tôi không say rượu và có thể đi tới đi được - thì
bỗng nghe nói rằng ở nước này có một bang người ta không cho người da
đen bầu cử, thì tôi lập tức rút ngay phiếu lại. Tôi bảo rằng tôi sẽ
không bao giờ thèm đi bầu cử, trong xứ muốn nói tôi ra sao thì nói. Tôi
còn sống một ngày nào nhất định tôi sẽ không đi bỏ phiếu. Cứ nhìn thái
độ thản nhiên của anh da đen đó thì xem, anh ra sẽ không sẵn sàng nhường
chỗ cho tôi đâu, nếu như tôi không đẩy anh ta sang một bên. Tôi bảo mọi
người rằng tại sao lại không đem anh da đen ấy mà bán đấu giá? Tôi chỉ
cần biết thế. Các ngài có hiểu người ta trả lời tôi thế nào không? Còn
thế nào nữa, họ nói rằng anh ta đến xứ này chưa được sáu tháng nên không
thể đem bán được. à, thì ra đây là một cái chính phủ tự cho mình là
chính phủ, và cứ khăng khăng mãi rằng mình là chính phủ, tưởng như thế
là chính phủ; ấy thế mà cứ lặng thinh đến sáu tháng mới dám đụng chạm
đến một anh da đen đi cướp của, gớm ghiếc; mặc áo sơ mi trắng và tự do
đàng hoàng ấy, Rồi thì...
Bố tôi vừa nói vừa đi lại như vậy, và cũng không
để ý rằng đôi chân đã già nhưng còn dẻo dai ấy đưa mình đến tận đâu.
Bỗng thế nào ngã dúi cả đầu vào cái thùng thịt muối, sứt cả hai ống
chân. Thôi, thế là phần cuối bài diễn văn của ông ấy biến thành một thứ
ngôn ngữ hết sức soi nổi - phần lớn vẫn chỉ nói đến anh da đen và chính
phủ - trong khi ông ấy bực mình đã cái thùng lăn khắp nhà. Ông ây đi lò
cò một chân quanh phòng, tay ôm một bên ống chân, rồi thả xuống rồi lại
ôm chân kia, rồi bắt thình lình co chân đạp vào cái thùng một nhát rất
mạnh. Nhưng chẳng may thế nào vì một bên giầy há mõm có mấy ngón chân
thò ra. Đâm vào cái thùng; ông ấy kêu rú lên một tiếng nghe rợn tóc gáy;
thế là ông ấy lăn ra đất, tay ôm lấy đầu ngón chân. Bây giờ thì không
biết ông ấy chửi tôi bao giờ. Sau này, chính là ông ấy cũng nói lại như
vậy. Ông ấy đã từng nghe nói đến cụ Sowberry Hagan hồi còn oanh liệt và
bảo rằng cụ đã ảnh hưởng đến ông ấy. Nhưng tôi thì cho rằng có lẽ đó chỉ
là chuyện bố tôi bịa đặt ra mà thôi.
Ăn bữa chiều xong, bố tôi lại vớ lấy chai rượu,
bảo là trong đó còn đủ để uống hai lần bình thường và một lần thật say
nữa. Lần nào cũng nói vậy. Tôi đã định bụng rằng trong khoảng độ một giờ
đồng hồ thì ông ấy sẽ say mềm không biết gì nữa, lúc đó tôi sẽ lấy cắp
cái chìa khoá hoặc cưa đứt hẳn miếng gỗ để chui ra; một trong hai cách.
Bố tôi vẫn uống tì tì rồi lát sau nằm vật xuống giường. Nhưng thật là
tôi chẳng gặp may tý nào. Không phải là bố tôi ngủ say, mà chỉ mệt thôi.
Ông ấy làu nhàu, lèm nhèm, quay bên này, giở bên kia một lúc lâu. Sau
cùng, tôi chờ mãi cũng buồn ngủ quá không sao mở mắt được nữa. Thành ra,
trước khi hiểu rằng mình ra sao thì tôi đã ngủ tít từ lúc nào mà ngọn
nến thì vẫn đang cháy.
Tôi không rõ mình đã ngủ được bao nhiêu lâu;
nhưng bỗng có tiếng hét làm tôi giật mình tỉnh dậy. Nhìn bố tôi mặt rất
giận dữ, chạy quanh từ góc này sang góc kia, miệng thì hét có rắn. Ông
ấy bảo rắn bò lên chân rồi bỗng vùng dậy la hét, kêu là có một con mổ
vào má. Tôi chả thấy con rắn đâu cả, còn ông ấy thì cứ vẫn chạy quanh ở
trong nhà, miệng kêu: Bắt nó ra! Bắt nó ra! Nó cắn vào cổ tôi đây này!
Chưa bao giờ tôi thấy ai có đôi mắt dữ tợn như thế. Được một lúc, ông ấy
mệt quá ngã vật xuống thở dốc; rồi lặn người đi rất nhanh, chân đập
phải mọi đồ đạc trong nhà, tay thì quờ quạnh đập vào không khí, miệng
vẫn là hét, kêu rằng có ma quỷ ở đâu đến bắt ông ấy đi. Dần dần mệt quá,
ông ấy nằm im một lúc, nhưng miệng vẫn rền rĩ. Rồi nằm im hẳn, không
còn tiếng động gì nữa. Tôi vẳng nghe tiếng cú rúc và tiếng chó sói sửa
trong rừng xa; và lúc đó không gian im lặng một cách khủng khiếp. Bố tôi
vẫn nằm yên ở góc nhà. Lát sau, ông ấy nhổm dậy nghiêng đầu về một bên
nghe ngóng, rồi nói khe khẽ:
- Lộc - cộc, lộc - cộc; người chết đi qua đây;
lộc - cộc, lộc - cộc; chúng nó đuổi theo tôi đấy, nhưng tôi không đi
đâu. Ôi, ôi, họ đã đến đây rồi này! Đừng mó vào người tôi! Đừng! Đừng!
Cút đi, tay họ sao mà lạnh quá thế! Bỏ tôi ra nào! Ôi! ôi! Xin tha cho
thằng khốn nạn này!
Rồi ông ấy quỳ cả bốn chân, vừa bò vừa lậy để
người ta tha cho, rồi lại cuộn mình vào trong chăn, rồi lúc xuống gần
chiếc bàn cũ bằng gốc thông; miệng vẫn van xin, van xin chán rồi khóc.
Qua cái mền chăn, tôi nghe rõ mồn một từng tiếng.
Rồi lát sau nữa, ông ấy tung chăn ra đứng thẳng
người lên. Mặt trông càng dữ tợn, nhìn chằm chặp vào tôi và bước đến
gần. Ông ấy đuổi tôi chạy quanh trong nhà, tay cầm con dao nhíp, miệng
gọi tôi là thần chết, và nói là sẽ giết tôi. Như vậy thành ra tôi không
đến gần ông ấy được. Tôi van xin, bảo ông ấy rằng tôi chỉ là thằng Huck
đấy thôi. Nhưng ông ấy cười lên một tiếng ghê rợn, gầm lên chửi lại và
cứ thế đuổi tôi. Tôi chạy, rồi bỗng quay ngoắt người lại luồn dưới tay
ông ấy, thế nào ông ấy quờ lại túm được lưng áo tôi. Tôi đã nghĩ bụng
thôi thế là mình chết. Nhưng nhanh như chớp tôi lại tụt được áo ra và
chạy thoát. Được một chốc, ông ấy mệt quá quỵ xuống, dựa lưng vào cánh
cửa, vào bảo rằng ông ấy nghỉ một phút rồi sẽ giết tôi. Ông ấy nhét con
dao xuống *********, bảo là ngủ một tí cho khoẻ đã rồi sẽ cho tôi biết
tay.
Rồi ông ấy gật gà ngủ. Lát sau, tôi chui tụt vào
gầm ghế, khe khẽ nhoi lên, không có một tí tiếng động nào và tôi nhấc
khẩu súng xuống. Tôi rút cái quy lát ra để coi lại chắc chắn xem có đàn
không, rồi tôi đặt súng lên trên cái thùng củ cải, chĩa miệng súng vào
đúng bố tôi. Rồi tôi ngồi yên đó chờ xem ông ấy có đụng đậy gì không.
Lúc đó sao mà thời gian đi chậm chạp và lặng lẽ thế.
Chương 7:
Dậy ! Mày định làm gì thế này ?
Tôi mở choàng mắt ra nhình quanh, cố nghĩ xem
mình đang ở đâu. Lúc đó mặt trời đã mọc, và tôi vừa đánh một giấc say.
Bố tôi đang đứng trước mặt, coi vẻ buồn bã mệt mỏi. Bố tôi hỏi:
- Mày đem súng ra đây làm gì?
Tôi đoán là bố tôi chẳng biết gì về những cái ông ấy đã làm đêm trước, nên tôi nói:
- Có ai định vào nhà hay sao ấy, nên con phải ngồi đấy gác.
- Sao mày không gọi cho tao dậy?
- Có, con đã gọi bố dậy những không được. Lay mãi bố không dậy.
- Thôi được, mày đừng có ngồi đây nói lôi thôi
nữa. Ra ngoài kia xem ở đầu dây có con cá nào không đem về ăn bữa sáng.
Tí nữa tao ra.
Bố tôi mở khoá, tôi chạy vụt ra bờ sông. Thấy
mấy cành củi trôi lềnh bềnh và lác đác những mảnh vỏ cây, tôi biết là
nước đã bắt đầu lên. Tôi nghĩ bụng giá lúc này ở ngoài tỉnh thì đã đang
chơi đùa thoả thích. Tháng sáu vào mùa nước lên, đối với tôi bao giờ
cũng có nhiều may mắn. Vì hễ nước lên thì có củi gỗ trôi xuống, lại có
những mảnh bè mảng, có khi đến mấy chục cái một lúc. Thế là chỉ việc vớt
lên đem bán cho xưởng gỗ hay nhà máy cưa thôi.
Tôi theo dọc bờ sông đi ngược lên phía trên, một
mặt để ý bố tôi, một mặt nhìn xem nước lên có gì kiếm chắc được chăng.
Bỗng có một chiếc xuồng trôi tới, chiếc xuồng rất đẹp, khoảng ba bốn
thước chiều dài, mũi xuồng nghểnh lên như con vịt. Từ trên bờ sông, tôi
chui đầu nhảy tùm xuống như con ếch, cứ mặc nguyên quân áo như vậy bởi
ra chỗ có chiếc xuồng. Tôi đoán thế nào cũng có người nằm trong xuồng,
vì thường hay có những người nằm bên trong khi ấy mói thò đầu ra cười
cho một mẻ. Nhưng lần này thì không. Chắc hẳn đây là một chiếc xuồng bị
bỏ trôi. Tôi trèo lên rồi lấy chân khua nước đánh vào bờ. Tôi nghĩ bụng
chắc bố tôi trông thấy sẽ thích lắm - cái xuồng đáng giá mười đô la -
Nhưng vào đến bờ vẫn chưa thấy bố tôi đâu. Tôi đẩy xuồng vào một cái khe
nhỏ, bên trên um tùm những lá nhỏ và liễu, lúc đó tôi bỗng nảy ra ý
nghĩ khác. Tôi tính sẽ giấu kỹ chiếc xuồng đi, như vậy đáng lẽ chạy trốn
vào rừng thì tôi sẽ xuôi dòng sông độ dăm chục dặm và cắm ở một chỗ,
chả phải mất thì giờ mà không phải vất vả chạy bộ.
Chỗ này khá gần căn lều. Tôi tưởng như nghe thấy
tiếng chân bố tôi đi tới. Nhưng tôi đã giấu xuống rồi, giấu xong tôi
bước nhìn qua bụi liễu, thấy bố tôi đang bước xuống con đường nhỏ và
đang giương súng lên ngắm bắn chim. Như vậy tức là ông ấy chưa biết gì
cả.
Lúc bố tôi quay lại, tôi lúng túng vớ vội lấy
một chiếc cần câu. Ông ấy hỏi tôi làm gì mà lâu thế, tôi bảo vừa ngã
xuống sông nên mới lâu như vậy. Tôi biết ông ấy nhìn thấy quần áo tôi
thì ướt sũng thì thế nào cũng hỏi. Hai người kéo được năm con cá to ở
đầu dây rồi quay về căn lều.
Ăn bữa sáng xong, chúng tôi đi nằm ngủ lại. Hai
người đều đã mệt nhừ. Tôi nghĩ xem có cách gì để bố tôi và bà goá đều
không thể theo đuổi được nữa. Có lẽ tin vào may rủi, đi thật xa để họ
không tìm được tôi nữa là chắc chắn hơn cả. Vì biết đâu lại không có
chuyện gì xẩy ra. Nghĩ một hồi lâu, chẳng tìm ra cách gì. Bố tôi ngồi
nhổm dậy một lát, uống nước, rồi nói:
- Lần sau có người nào đến rình mò chung quanh
đây, mày phải gọi tao ra ngay, nghe không? Cái người đó đến đây không
phải là muốn tốt đâu. Tao sẽ bắn chết. Lần sau nhớ gọi ra, nghe không?
Rồi ông ấy lại nằm vật xuống ngủ. Cái điều ông
ấy vừa nói thật hợp lý với tôi. Tôi tự nhủ rằng mình có thể vin vào cái
cớ đó, và từ nay sẽ không còn ai nghĩ đến chuyện đuổi theo tôi nữa.
Đến độ mười hai giờ trưa thì hai chúng tôi bước
ta khỏi nhà đi dọc theo bờ sông. Nước sông lên khá nhanh. Cành cây mục
cũng trôi theo với nước lên. Lúc sau có một cái bè chín mảnh trôi xuống.
Chúng tôi đánh thuyền ra kéo vào bờ. Rồi đi ăn bữa trưa. Nếu là người
nào khác không phải là bố tôi thì đã chờ đó suốt ngày xem có thể nhặt
thêm cái gì khác, nhưng bố tôi không phải là người như vậy. Chín mảng bè
ấy cũng đủ để kiếm ăn một lần, vì như vậy là ông ấy có thể đem lên tỉnh
bán được rồi. Thế là ông ấy lại khoá trái cửa nhốt tôi vào và ra lấy
thuyền con kéo những mảng bè đi. Lúc đó khoảng ba rưỡi chiều. Tôi đoán
đêm nay ông ấy sẽ không về. Tôi chờ đến lúc tính rằng ông ấy đã đi khỏi
rồi mới đem cái cưa ra và tiếp tục cưa chỗ tường gỗ ấy. Trước khi bố tôi
sang bến bên kia bờ sông thì tôi cũng đã chui qua khỏi lỗ. Nhìn bố tôi
với chiếc bè chỉ còn là một chấm nhỏ trên mặt nước rất xa.
Tôi lấy bao mì và đem ra chỗ giấu xuống gạt cành
lá um tùm ra đặt xuồng vào đó. Rồi lấy mỡ, lấy chai rượu uýt sky, lấy
tất cả cà phê với đường để trong nhà ra lấy hết đạn, cả bông nhồi thuốc,
cả gáo múc nước, chậu gỗ, lấy một cái thìa với một cốc sắt, lấy cưa của
tôi và hai cái chăn, cái xoong và ấm pha cà phê. Tôi lấy cả cần câu,
diêm và những thứ khác, bất cứ cái gì chỉ đáng một xu cũng lấy. Xong
rồi, tôi quét dọn sạch sẽ. Tôi cần có một cái rìu, nhưng trong nhà chẳng
có cái nào. Chỉ có một cái để ở tận đống củi, nhưng tôi đã có ý định
trước rồi nên cứ để đó. Tôi lấy khẩu súng nữa. Thế là xong tất cả mọi
thứ.
Vì phải bò qua cái lỗ ra ngoài và chuyển nhiều
thứ đồ đạc qua lỗ nên mặt đất ở chỗ này bị cày lên một khoảng lớn. Cho
nên tôi tính rằng từ phía ngoài tôi sẽ phủ lên để che chỗ gồ ghề với vết
mùn cưa. Rồi tôi lắp mảng gỗ trở lại chỗ cũ. Tôi kệ hai hòn cuội ở dưới
và một hòn ở trên để giữ cho chặt mảnh gỗ vào đó, và chỗ ấy nghiêng dốc
đi mà lại không chạm tới đất. Nếu như có người đứng cách xa bốn năm
bước thì không thể nhìn thấy chỗ bị cưa và không thể biết được, vả lại
đây là phía sau nhà và có lẽ cũng chẳng ai vớ vẩn đi vòng ra đó làm gì.
Còn từ trong này ra đến chỗ giấu xuống thì toàn
là cỏ nên không có dấu vết gì để lại cả. Tôi dạo quanh một lượt xem lại.
Tôi đứng trên bờ sông nhìn ra phía xa. Tất cả đều an toàn. Rồi tôi cầm
cây súng đi một quãng vào rừng. Thường lợn nhà hễ bỏ chuồng trong trại
mà đi thì dễ biến thành lợn rừng. Tôi liền bắn ngay cho anh lợn này một
phát rồi kéo về nhà.
Tôi lấy cái rìu choàng một nhát thật mạnh vào
cửa. Đập mãi, đập khá lâu mới phá được cửa. Tôi kéo con lợn vào trong,
lôi đến gần cái bàn rồi bổ một nhát rìu vào cổ con lợn, để nó nằm dưới
đất như thế một lúc cho tuôn máu ra. Tôi nói đất vì đó là đất thực, đất
nện thôi, chẳng lát gỗ gì cả, sau đó tôi kiễm một cái bao cũ nhét đầy
những hòn cuội to vào bao, đủ nặng cho tôi có thể kéo được, rồi tính từ
chỗ con lợn tôi kéo cái bao cuội ra cửa, kéo qua rừng cây đến chỗ bờ
sông, rồi vứt xuống đó. Chiếc bao cuội chìm nghỉm, mất tăm. Ai nhìn cũng
có thể thấy rằng đã có một vật gì bị kéo lê trên mặt đất. Tôi muốn
thằng Tom Sawyer có mặt ở đây lúc này vì tôi biết nó sẽ rất thích cái
chuyện như thế này và còn thêm thắt vào đó cho có vẻ ly kỳ nữa. Vì những
chuyện như thế thì chẳng có ai huênh hoang hơn thằng Tom Sawyer được
đâu.
Rồi tôi nhổ mấy sợi tóc, bôi đầy máu vào lưỡi
rìu, dính mấy sợi tóc vào cái rìu, đem vứt ở góc nhà. Tôi bế con lợn lên
ôm vào ngực, lấy vạt áo chùm ta ngoài (để cho nói khỏi rỏ máu xuống) ra
đến một chỗ phía sau nhà quẳng con lợn xuống sông. Bấy giờ tôi lại nghĩ
đến một cái khác nữa. Tôi ra xuồng lấy bao bột mì và cái cưa đem vào
nhà. Tôi để bao mì vào chỗ cũ, lấy cưa chọc một lỗ dưới đấy bao, phải
lấy cưa mà chọc vì ở đây chẳng có con dao nhíp làm mọi việc. Rồi tôi
xách cái bao mì đi chừng một trăm thước qua bỏ bãi cỏ, rồi qua bụi liễu ở
phía đông của căn lều, đến một cái hố nông nhưng rộng đến năm dặm mọc
đầy những cây sậy có thể đến mùa thì cũng đầy những vịt nữa. Có một con
ngòi nhỏ dẫn đến bờ bên kia hồ xa tới mấy dặm. Tôi không biết chỗ nào
nhưng chắc chắn nó không chạy ra sông. Mì rơi qua lỗ bao ra ngoài, vạch
thành một vệt dài suốt từ nhà nó ra đến hồ. Tôi vứt cả hòn đá mài của bố
tôi ở đó nữa, để cho có vẻ vô tình mà làm như vậy. Rồi tôi lấy một sợi
dây buộc tím cái lỗ ở bao mì lại cho nó khỏi tuôn ra nữa. Rồi lại đem cả
bao mì với cái cưa trở về xuồng.
Lúc này trời đã gần tối. Tôi đẩy chiếc xuồng
xuống phía dưới, chỗ lùm cây liễu ở trên bờ rủ xuống, và tôi ngồi đó chờ
trăng lên. Tôi buộc xuồng vào gốc liễu, lấy một miếng banh ra ăn, ăn
xong nằm ngả ra xuồng, hút một điếu thuốc để nghĩ ra kế hoạch mới. Tôi
tự bảo thế nào rồi họ cũng theo vết cái bao cuội lần ra bờ sông rồi dọc
theo bờ đi tìm mình. Rồi lại theo vết bột mì ra đến hố, và theo ngòi đi
đến chỗ nào đó để tìm bọn cướp đã giết tôi và lấy đồ đạc. Họ sẽ sục sạo
trên sông với mỗi cái việc là đi tìm xác tôi thôi.
Tìm mãi họ sẽ mệt và chán chả buồn nghĩ đến tôi
nữa. Hay lắm, tôi có thể dừng lại bất cứ nơi nào tôi muốn. Đảo Jackson
là nơi tôi có thể trú chân được. Tôi biết kỹ cái đảo ấy lắm, chẳng có ai
đến đó bao giờ. Rồi đêm đêm tôi có thể đánh xuồng lên đỉnh, đi mò quanh
quẩn, và lấy cắp những thứ gì tôi cần dùng đến.
Lúc đó tôi đã khá mệt. Điều trước nhất là phải
ngủ. Khi tỉnh dậy phải mất đến một phút tôi không biết là mình đang ở
đâu. Tôi ngồi dậy, nhìn quanh, hơi sợ. Rồi tôi nhớ ra. Con sông rộng bao
la hàng dặm. Trăng sáng quá. Tôi không sao đêm hết những mảnh gỗ trôi,
đen sì, lặng lẽ cách bờ vài trăm thước. Mọi vật đều im lặng như chết.
Hình như đã khuya lắm rồi thì phải, tôi ngửi thấy như đã khuya lắm. Chắc
các bạn cũng hiểu tôi định nói gì - tôi không tìm ra chữ để nói cho
đúng được.
Tôi ngáp một cái thật dài, vươn vai. Vừa định
cởi áo ra và bắt đầu lên đường thì bỗng nghe thấy tiếng gì xa xa trên
mặt nước. Tôi lắng tai nghe và nhận ra ngay đó là tiếng cọt kẹt của mái
chèo nghiến vào cọc chèo trong đêm khuya tĩnh mịch. Tôi thò đầu ra ngoài
bụi liễu, thấy một chiếc thuyền đang lướt trên sông. Không thể đoán
được trên thuyền có bao nhiêu người. Chờ cho nó đến gần qua mặt mới thấy
trên thuyền chỉ có một người. Tôi đoán có lẽ là bố tôi, mặc dầu trong
bụng tôi nghĩ rằng ông ấy chưa thể về được. Chiếc thuyền vẫn trôi theo
dòng nước, qua chỗ tôi nấp, rồi lát sau ghé vào bờ, chỗ nước đứng. Nó
ghé gần đến nỗi suýt nữa thì tôi vội tay ra lấy khẩu súng và nhằm hắn.
Ôi, thôi đúng là bố tôi rồi - mà lại không say rượu nữa, vì cứ xem cái
cách gác mái chèo thì đủ biết.
Tôi không để mất một tí thì giờ nào. Chỉ một
phút sau đó là tôi đã lướt xuồng xuống phía dưới sông, nhẹ và nhanh,
trong bóng tối sát gần bờ. Tôi chèo đi đến hơn hai dặm, rồi chèo thêm
mấy trăm thước nữa ra giữa sông. Vì chỉ lát nữa là tôi sẽ đi qua bến đò,
nhỡ có người trông thấy họ sẽ gọi.
Tôi cho xuồng đi giữa đám củi trôi trên sông,
nhét mấy cây xuống đáy xuồng để cho nó cứ thế trôi đi. Tôi lại nằm xuống
nghỉ, hút một điều thuốc, mắt nhìn lên bầu trời trong không vẩn một đám
mây. Đêm sáng trăng mà nằm ngửa mặt lên nhìn trời thì thấy nó cao vô
cùng; tôi chưa bao giờ thấy trời cao như thế. Những đêm như vậy, người
ta có thể nghe rõ tiếng động trên mặt nước rất xa. Tôi nghe có tiếng
người nói chuyện ở phía bến đò. Tôi nghe rõ mồn một từng câu hò. Một
người nói bây giờ đã đến độ ngày dài mà đêm thì ngắn rồi.
Một người khác nói đây chưa phải là một trong
những đêm ngắn; và cả hai cùng cười. Rồi họ đánh thức một người khác dậy
để lại cười, nhưng người kia không cười văng một câu tục bảo để cho anh
ta ngủ yên. Người thứ nhất bảo thôi để đem cái đó về nói với mụ vợ già -
mụ sẽ nghe lọt tai. Rồi bảo rằng cái đó chưa thấm gì đối với những cái
hắn nói từ trước đến giờ. Tôi lại nghe một người nói bây giờ đã gần ba
giờ sáng rồi; muốn đừng để cho phải chờ đến hơn một tuần lễ nữa mới
sáng. Rồi sau đó câu chuyện xa dần; xa dần, tôi không nghe rõ từng tiếng
nữa. Nhưng vẫn còn nghe thấy tiếng rì rầm, thỉnh thoảng vài tiếng cười,
nhưng hình như đã xa lắm.
Bây giờ, tôi đã cách xa phải dưới bến đò. Tôi
ngồi dạy, nhìn thấy đảo Jackson, khoảng hơn hai dặm phía dưới dòng sông.
Đảo có nhiều cây cối rậm rạp, nằm giữa sông, vừa to vừa tối, vừa vững
vàng như một chiếc tàu thuỷ lớn không có đèn. Đường cập vào cảng không
có gì ngăn trở cả, những mô đất đã chìm xuống dưới mặt nước.
Tôi chèo đến nơi không mất nhiều thì giờ lắm.
Tôi quành xuồng qua chỗ nước xoáy và rẽ vào dòng êm, rồi, lướt hắn vào
chỗ nước đứng, cập vào bờ về phía Illinois. Tôi đẩy xuồng vào một cái
vũng sâu ở trong bờ mà tôi đã biết từ trước. Tôi phải rẽ những đám liễu
ra để đẩy xuồng vào, và tôi làm thật nhanh để khỏi có ai ở phía ngoài
trông thấy.
Tôi lên ngồi trên một cây gỗ đã ngả xuống ở đầu
hòn đảo và nhìn ra sông rộng. Nhìn những đám gỗ trôi đen xì, rồi nhìn về
phía tỉnh cách đó ba dặm, thấy có ba bốn ánh đèn lấp lánh. Một chiếc bè
gỗ to tướng đang từ phía trên đi xuống, cách chỗ tôi ngồi chừng một
dặm; giữa hè thắp một ngòn đèn. Tôi nhìn theo một chiếc bè lừ lừ trôi
đến ngay chỗ tôi một người nói: Chèo khoẻ lên! Thế! Miết cạnh má chèo
xuống cơ! Tôi nghe tiếng oang oang như người đó đứng ngay cạnh mình vậy.
Trời đã bắt đầu xam xám. Tôi bước vào trong rừng nằm xuống ngủ một giấc trước khi ăn bữa sáng.
Chương 8:
Lúc tôi tỉnh dậy, mặt trời đã lên cao lắm rồi , tôi đoán
lúc ấy đã hơn tám giờ. Tôi nằm trên cỏ, trong bóng râm mát lạnh, đâu
nghĩ đến nhiều thứ, tôi cảm thấy được nghỉ ngơi, vừa vững dạ, vừa thoả
thích. Qua một vài tháng trống, tôi có thể trông thấy mặt trời. Chung
quanh toàn là cây to nên chỗ não cũng tối cả. Cũng có chỗ ánh nắng xuyên
qua kẽ lá chiếu xuống mặt đất, và ánh nắng chỗ đó rung rinh như một làn
gió nhẹ thổi qua. Một đôi sóc ngồi trên cành nhìn tôi rúc rích kêu một
cách thân mật.
Tôi thấy ở đây thoải mái, vững vàng quá lại hoá
lười không muốn ngồi dậy nấu bữa ắn lót dạ. Nhưng rồi lúc nhắm mắt ngủ
lại thì tôi bỗng nghe thấy tiếng nổ bùm ở phía ngoài sông. Tôi nhổm dậy,
chống khuỷu tay nghe ngóng. Lúc sau lại thấy có một tiếng nữa. Tôi đứng
hẳn dậy bước ra và nhìn ra ngoài một kẽ hở trong tùm cây. Một đám khói
mù trải trên mặt nước, lan đi xa dần - có lẽ đến tận bến đò. Rồi chiếc
thuyền chở đầy những người đang đi xuống phía dưới này. Bây giờ tôi đã
biết có chuyện gì rồi. Bùm! một làn khói trắng từ chiếc phun ra. Đó là
đại bác họ đang bắn xuống sông để cho xác tôi nổi lên trên mặt nước.
Tôi đã đói bụng, nhưng lúc này chưa thể nhóm lửa
lên được, vì họ có thể trông thấy khói. Cho nên vẫn cứ phải ngồi đó
nhìn khói đại bác và nghe tiếng nổ. Quãng sông ở đây rộng càng đẹp. Nếu
như có cái gì lọt lòng thì tôi sẽ ngồi đó thật lâu để xem họ đi tìm xác
chết của tôi như thế nào. Tôi nghĩ không hiểu tại sao người ta lại hạy
nhét thuỷ ngân vào những khoanh bánh thả trôi sông, rồi những khoanh
bánh ấy trôi thẳng đến chỗ nào có xác người chết đuối thì nó sẽ đứng
lại. Tôi tự bảo cứ yên xem thế nào, nếu không thấy có những khoanh bánh
như vậy trôi đến tìm tôi thì tôi sẽ tự ra mắt. Tôi đi vòng hòn đảo sang
phía bờ Illinois xem may ra có gì chăng. Và tôi không đến nỗi thất vọng.
Có một khoanh bánh thật to trôi tới. Tôi lấy một cái que dài khều vào,
nhưng bị trượt chân, khoanh bánh lại trôi ra xa. Chỗ tôi đứng đó là chỗ
dòng nước chảy gần bờ nhất, tôi đã biết rồi. Lát sau lại có miếng khác
trôi đến, và lần này tôi vớt lên được. Tôi cậy cái nút bịt và lắc lắc
cho thủy ngân rơi ra rồi đưa lên mồm cắn. Chà, đúng là một miếng bánh
chính cống rồi, rất giá trị, không phải như cái thứ bánh ngô khốn nạn mà
tôi vẫn phải ăn từ trước.
Tôi đi tìm một chỗ tốt trong đám cây rậm rạp,
ngồi trên một khúc gỗ vừa nhai bánh vừa theo dõi chiếc thuyền, trong
lòng khoan khoái vô cùng. Bỗng tôi giật mình; vì lúc đó tôi nghĩ nhỡ bà
goá, hoặc ông thầy ở trường, hoặc một người nào đấy đã cầu nguyện để cho
những miếng bánh này tìm thấy tôi rồi thì sao đây. Nếu thế thì trong
bánh chắc là phải có cái gì. Nghĩa là có một cái mà khi những người nhà
bà góa hay ông thầy ở trường đã cầu nguyện vào đó rồi, tức là nó đã nằm
trong miếng bánh rồi? Nhưng tôi nghĩ đối với tôi chắc không hề gì. Vả có
gì đi nữa thì chắc cũng chỉ là điều tốt lành cho tôi mà thôi.
Tôi châm lửa hút điếu thuốc, kéo một hơi dài,
rồi lại ngồi nhìn ra ngoài. Chiếc thuyền vẫn đi theo dòng, và tôi sẽ có
dịp nhìn kỹ xem những ai ngồi trên thuyền ấy khi nào nó xuống đến gần
chỗ tôi. Vì thế nào nó cũng đến gần, như miếng bánh đã trôi được tới đó.
Lúc nó đến thật gần chỗ tôi rồi, tôi bỏ điếu ra và đi về chỗ lúc nãy
tôi vớt miếng bánh. Tôi nằm phệt xuống nấp sau khúc gỗ, chỗ này hơi
quanh đãng, cho nên ở đầu khúc gỗ nứt tôi có thể ghé nhìn ra ngoài được.
Rồi chiếc thuyền đến gần nữa, sát gần đến nỗi
chỉ vứt một mảnh ván là có thể bước lên bờ được. Trên thuyền đủ mặt mọi
người; bố tôi, lão chánh Thatcher, rồi Becky con gái lão Thatcher, rồi
Joe Harper, rồi thằng Tom Sawyer, rồi dì Polly của thằng Tom, rồi cả
Sid, cả Mary, rồi mấy người khác nữa. Ai cũng đang bàn về vụ ám sát.
Nhưng bỗng người chủ thuyền nói:
- Coi kỹ đây nhé, dòng nước chỗ này chảy gần bờ
nhất, có lẽ nó bị dạt lên đất và mắc vào một bụi cây nào đó gần bờ nước.
Tôi hy vọng như vậy.
Nhưng riêng tôi thì chẳng mong thế. Cả bọn người
nhổm lên, nhô ra mạn thuyền, gần ngay trước mặt tôi, và ai nấy im lặng
chăm chú nhìn. Tôi trông thấy họ rất rõ, nhưng họ thì không thể nhìn
thấy tôi. Bỗng người chủ thuyền hét lên:
- Lùi ra này.
Rồi tiếng đại bác nổ vang ngay trước mặt làm tai
tôi ù điếc cả và mắt thì gần như bị mù vì đám khói súng, suýt nữa tôi
tưởng là mình đi đứt. Nếu như trong đó có đạn thật thì chắc là họ sẽ
thấy được cái xác đang tìm. Lậy trời may quá, tôi nhìn thấy mình không
bị thương gì cả. Chiếc thuyền lại tiếp tục đi và khuất sau chỗ ngoặt của
hòn đảo. Thỉnh thoảng còn nghe thấy tiếng bùm, bùm xa dần, rồi đến độ
một giờ sau không nghe thấy gì nữa. Hòn đảo dài ba dặm, tôi đoán họ đã
đi tới đầu đằng kia rồi thôi chịu bỏ không tìm kiếm nữa. Nhưng họ còn
tiếp tục. Họ đi vòng đầu đằng kia hòn đảo rồi cứ thế đi theo quãng sông
hẹp lên phía bờ Missouri rồi quay trở về. Thôi thế là bây giờ yên chuyện
rồi. Chẳng còn ai đi tìm kiếm tôi nữa. Tôi lấy đồ đạc ở xuồng lên, cắm
một chỗ nghỉ chân xinh xinh ở trong đám cây rậm. Tôi lấy chăn dựng thành
cái lều nhỏ rồi để các đồ đạc ở trong đó cho khỏi bị mưa ướt. Tôi bắt
một con cá, lấy lưỡi cưa mổ cá, và chờ đến khi mặt trời lặn thì bắt đầu
nhen ngọn lửa trại của tôi lên nấu bữa ăn chiều. Sau đó, tôi thả sẵn một
dây câu xuống sông để sáng mai dậy có cá ăn bữa sáng.
Trời tối hẳn, tôi ngồi bên đống lửa hút thuốc và
cảm thấy rất thú vị. Nhưng dần dần tôi cũng thấy nó cô đơn thế nào ấy,
nếu tôi ra ngồi bên bờ sông nghe sóng nước rì rầm chảy, nhìn lên trời
đếm sao, rồi lại đếm những cành cây với bè mảng trôi từ trên kia xuống;
chán rồi đi ngủ. Khi để giết thì giờ. Không thể ngồi yên như thế mãi
được, sao rồi cũng phải sớm chấm dứt đi.
Tôi vẫn cứ sống như thế ba ngày đêm. Chẳng có gì
khác. Mọi sự vẫn thế. Ngày hôm sau nữa, tôi lùng chung quanh chỗ tôi ở,
lần xuống phía dưới hòn đảo. Tôi làm chủ hòn đảo. Cả hòn đảo là của
tôi, phải nói như vậy, và tôi muốn biết kỹ tất cả mọi thứ về hòn đảo
này. Thực ra, chỉ là muốn cho qua thì giờ. Tôi tìm được rất nhiều dâu
chín và rất ngon, rồi cả nho xanh mùa hè; cả những trái cơm xôi cũng bắt
đầu nhú ra, dần dà rồi cũng sẽ đến lúc được hái cả thôi.
Cứ như vậy, tôi đi lang thang mãi vào rừng sâu
cho đến lúc tôi đoán chỗ này không còn xa đầu kia của hòn đảo là mấy
nữa. Tôi có khẩu súng trên tay nhưng chưa bắn một phát nào. Súng chỉ là
để hộ thân, và tôi cũng nghĩ sẽ bắn một con vật gì ở gần hang của nó.
Vừa lúc đó, suýt nữa thì tôi dẫm phải một con rắn khá lớn, con rắn luồn
vào đám cỏ hoa mà chạy. Tôi đuổi theo định bắn cho được con rắn. Tôi
đang bám riết bỗng thế nào đâm ngay phải một đám tro của ngọn lửa trại
nào còn đang âm ỉ cháy.
Tim tôi như nhảy lên ở trong lồng ngực. Tôi
không đợi nhìn xem có gì nữa, tôi từ từ hạ súng xuống và khe khẽ đi giật
lùi bằng đầu ngón chân, lùi rất nhanh. Thỉnh thoảng dừng lại một giây
trong đám cành lá um tùm và nghe ngóng; nhưng hơi thở của tôi phì phào
mạnh quá nên tai tôi không còn nghe thấy gì. Tôi hít vào một hơi dài,
rồi lại nghe; rồi lại hít hơi nữa. Thấy một thân cây gãy nằm ngang, tôi
đã tưởng có người. Dẫm phải một cành cây khô gẵy rác một tiếng, tôi cũng
tưởng như có ai cắt hơi thở của tôi làm hai và tôi chỉ còn giữ được một
nửa hơi thở rất ngắn.
Trở về chiếc lều, tôi thấy trong lòng không yên.
Thấy mình không còn được mạnh bạo như trước nữa. Nhưng tôi tự bảo: thì
giờ đâu mà đi quanh quẩn. Rồi lại đem tất cả đồ đạc dọn xuống xuồng để
khỏi có ai trông thấy. Tôi tắt ngọn lửa, xoa xoa đống tro ra chung quanh
để trông có vẻ như ngọn lửa cũ đốt từ năm ngoái, rồi tôi trèo lên cây
ngồi.
Tôi đoán chừng ngồi trên cây đã đến vài tiếng
đồng hồ, chẳng thấy gì, cũng không nghe thấy gì khác. Nhưng trong bụng
thì tưởng như đã nghe thấy, nhìn thấy hàng ngàn thứ. Thôi, tôi không thể
nào ở mãi trên cây như vậy được. Sau đó, tôi tụt xuống những chiếc vẫn
đứng trong đám cây rậm rạp mắt luôn luôn ngó nhìn ra ngoài. Tôi chỉ mới
ăn vài cái quả trên cây với một ít thức ăn còn để lại từ bữa sáng.
Lúc đó đã đến đêm rồi. Bụng tôi đói mềm. Chờ đến
lúc thật tối mịt, tôi mới thò ra khỏi bờ, trước lúc trăng lên, và đẩy
xuồng về phía bờ Illinois, khoảng non nửa dặm. Tôi đi vào rừng nấu bữa
ăn chiều và tính sẽ ở lại đây suốt đêm. Bỗng tôi nghe tiếng lộc cộc, lộc
cộc. Tôi tự bảo: có ngựa đến. Sau đó, có tiếng người. Tôi lại vội vàng
bê tất cả xuống xuồng, rồi lại bỏ vào rừng xem có thấy gì không. Bò chưa
được mấy bước, nghe có tiếng người nói:
- Nếu đi tìm được một chỗ nào tốt thì ta nên dừng lại đây hơn, ngựa đã mệt lắm rồi. Để coi chung quanh đây nào.
Tôi không chờ đợi gì nữa, tuồn trờ lùi và đẩy xuồng đi ngay. Tôi lại buộc xuồng vào chỗ cũ và định ngủ dưới xuồng.
Tôi không ngủ đựơc nhiều. Vả chăng cũng không
thể ngủ vì phải nghĩ ngợi. Mỗi lúc chợt tỉnh dậy tôi tưởng như có người
nào đến túm lấy cổ tôi. Thành ra ngủ cũng chẳng có ích gì. Dần dần, tôi
tự bảo mình không thể sống như thế này được, phải đi tìm xem ai cái
người đến sống trên hòn đảo này với tôi như vậy. Tôi sẽ tìm cho ra, nếu
không thì phải chuồn đi. Tôi nghĩ nên làm ngay là hay hơn cả.
Rồi tôi lại đẩy xuồng lướt ra khỏi bờ một quãng, và cứ để cho xuồng trôi xuống phía dưới.
Trăng vòi vọi. Trừ những chỗ có bóng tối ra, ánh
trăng soi sáng như ban ngày. Tôi đánh xuồng đi như thế đến như đến một
giờ đồng hồ; mọi vật đều im lặng và ngủ say như những tảng đá. Lần này
tôi đã đến tận đầu kia hòn đảo. Một làn gió hiu hiu mát lạnh bắt đầu
thổi tới. Nói như vậy nghĩa là sắp hết đêm rồi. Tôi lấy chân đập nước,
quay ngoắt mũi xuống và đi đến ven rừng. Tôi ngồi xuống một thân cây đổ,
nhìn qua đám lá cây. Trăng đã chạy đi đâu rồi, và màn đen lại phủ trên
sông. Nhưng lát sau, nhìn lên qua ngọn cây thấy một vệt sang sáng, tôi
biết lại sắp đến ban ngày. Tôi cầm súng lén đi đến chỗ gặp cái lửa trại
hồi sớm. Đi được một hai phút lại dừng bước nghe ngóng. Nhưng rủi thay
là không tìm thấy có ánh lửa. Tôi từ từ, rất cẩn thận, bước đến chỗ đó.
Tới nơi, nhìn vào thấy trên mặt đất có người nằm.
Tôi đã tưởng ma. Người nằm đó quấn một mảnh chăn
lên đầu và gối đầu ngay gần kề đống lửa, Tôi đứng im lặng đằng sau bụi
rậm, cách chỗ người đó nằm chừng hơn một thước, và nhìn chằm chặp. Trời
đã mờ mờ sáng. Lát sau, người đó ngáp, vươn vai rồi tung chăn ra, ồ hoá
ra Jim, anh da đen làm việc cho cô Watson. Tôi thật rất mừng được thấy
Jim ở đây. Tôi lên tiếng:
- Chào Jim!
Rồi nhảy vụt ra.
Jim giật mình nhảy chổm lên và nhìn tôi kinh hãi. Rồi hắn quỳ xuống, chắp hai tay nói:
- Xin đừng làm gì tôi, đừng! Tôi không bao giờ
làm hại đến ma đâu. Bao giờ tôi cũng yêu những người đã chết, và làm gì
được cho người chết tôi cũng xin làm. Xin cậu trở lại dưới sông đi. Cậu ở
đâu ra thế, xin cậu đừng làm gì Jim, tội nghiệp. Tôi bao giờ cũng là
bạn của cậu đây mà!
Tôi cũng chẳng phải mất nhiều thì giờ để nói cho
hắn hiểu là không phải tôi đã chết. Tôi gặp Jim ở đây mừng quá. Bây giờ
tôi không còn cô đơn nữa. Tôi bảo hắn là nếu hắn có đi mách với mọi
người rằng tôi ở đây thì tôi cũng không sợ. Tôi cứ nói mãi mà hắn vẫn
ngồi đó nhìn tôi chẳng hé miệng. Rồi tôi bảo.
- Trời sáng rồi. Ta hãy ăn lót dạ thôi. Anh thổi lửa lên đi.
- Nhóm lửa lên làm gì. Để mà nướng dâu với mấy
cái rau dại ở đây à? Nhưng mà cậu có khẩu súng đấy phải không? Có thể
kiếm cái gì mà ăn hơn là quả dâu cậu ạ!
- Dậu với rau dại, ô thế anh sống bằng những thứ đó à?
- Tôi chả kiếm được cái gì khác
- ồ, thế anh ở hòn đảo này bao nhiêu lâu rồi?
- Tôi đến đây ngay sau cái đêm cậu bị giết đấy!
- Sao, suốt từ hôm ấy đến nay à?
- Vâng, đúng đấy
- Thế thì chắc anh gần chết đói rồi đấy nhỉ?
- Tối tính bây giờ nếu có thì tôi ăn được nhiều lắm. Được, cậu ạ. Thế cậu ở trên hòn đảo này bao nhiêu lâu rồi?
- Từ cái đêm tôi bị giết ấy
- ồ, sao thế nhỉ? Thế cậu sống bằng gì? à, nhưng
mà cậu có khẩu súng. Phải, cậu có súng. Thế thì tốt lắm. Bây giờ cậu đi
bắn con gì đi, rồi tôi ở đây nhóm lửa lên.
Cả hai chúng tôi ra chỗ giấu xuồng. Rồi trong
khi Jim nhóm bếp trên một đám cỏ giữa chỗ cây cối quanh đãng thì tôi đi
lấy bánh mỡ và cà phê, lấy ấm pha cà phê; lấy cái xoong, rồi đường, rồi
cốc sắt. Anh da đen rất hoảng sợ vì anh ta nghĩ rằng tất cả những thứ
này đều do có phép phù thuỷ ra cả. Tôi kiếm được con cá to, Jim lấy con
dao nhíp của hắn mổ cá rồi đem rán.
Làm xong, chúng tôi cứ nằm trên cỏ mà ăn bữa
sáng nóng sốt. Jim ăn cật lực, vì hắn đã qúa đói. No nê rồi, chúng tôi
nằm dài ra không buồn làm gì nữa.
Rồi Jim nói:
- Nhưng này, cậu Huck, thế ra không phải là cậu thì ai bị giết trong cái nhà ấy?
Lúc đó tôi mới kể lại đầu đuôi câu chuyện cho
hắn nghe; hắn bảo thật là tài tình. Hắn nói rằng ngay Tom Sawyer cũng
không thể có mẹo nào hay hơn cái của tôi được. Tôi hỏi:
- Jim, thế anh làm sao mà lại đến chỗ này, và làm thế nào mà đến đựơc?
Hắn có vẻ lúng túng đến một phút không nói gì, rồi mới trả lời:
- Có lẽ tôi không nên nói thì hơn, cậu ạ
- Sao thế Jim?
- Vì nhiều lẽ. Nhưng nếu tôi nói với cậu thì cậu đừng nói lại với ai nhé, cậu Huck!
- Jim, tôi thề không nói với ai cả
- Được, tôi tin ở cậu. Tôi... tôi trốn đi đấy.
- Jim!
- Đấy, cậu đã bảo là không nói mà. Cậu nhớ là cậu hứa rằng không nói lại với ai đấy, cậu Huck.
- Ừ, tôi đã nói thế rồi mà lại. Tôi bảo không
nói là không nói. Tôi sẽ giữ lời hứa. Dù cho người ta có bảo tôi là tên
hèn mạt, thuộc phe chống áp bức người da đen, và cho người ta khinh tôi
vì đã giữ miệng thì cũng được, chẳng sao cả. Tôi sẽ không nói. Mà tôi
cũng không trở về chỗ đó nữa cơ mà. Thôi, bây giờ anh kể lại tất cả đi.
Đây, thế này cậu ạ. Bà cô, tức là bà Watson ấy,
suốt ngày cứ dằn vặt tôi và đối đãi với tôi tệ quá lắm. Thế nhưng bà ấy
vẫn bảo rằng sẽ không đem tôi xuống Orleans để bán tôi đi đâu. Mà tôi
thì thấy quanh vùng gần đây có một người buôn nô lệ da đen mới tối, tôi
bắt đầu sờ sợ. Thế rồi có một đêm khuya, tôi bò đến bên cửa, cửa không
khép kín, tôi nghe bà ấy nói với bà goá rằng sẽ đem tôi đi Orleans bán,
nhưng chưa muốn bán ngay, là vì còn có thể nèo thêm được tám trăm đồng
đô la về tôi nữa. Với số tiền lớn như vậy thì chắc bà ấy không thể dừng
được. Bà goá thì muốn bảo bà ấy đừng làm thế. Nhưng lúc đó tôi không chờ
để nghe xem về sau thế nào. Tôi trốn đi thật nhanh. Tôi nói thật với
cậu như vậy đấy.
Tôi ăn một bữa thật no rồi chạy rảo xuống đồi,
hy vọng có thể đánh cắp được một chiếc xuồng nào ở dọc bờ sông trên tỉnh
chăng, nhưng có nhiều người đi lại quá, tôi phải nấp vào cái quán rượu
cũ đã đổ nát ở bên sông để chờ cho mọi người đi hết đã. Tôi phải chờ đến
hết năm. Chung quanh lúc nào cũng thấy có người. Đến khoảng sáu giờ thì
thuyền bắt đầu đi qua cũng chỉ thấy nói chuyện về việc bố cậu vừa lên
tỉnh báo tin là cậu bị giết. Mấy chiếc thuyền đi sau cũng toàn chở những
ông bà sang trọng đi đến tận nơi để xem xét. Thỉnh thoảng, họ ghé
thuyền vào bờ nghỉ một lát rồi lại tiếp tục đi. Thành thử nghe nói
chuyện tôi mới được biết đầu đuôi việc giết người chứ. Nghe nói cậu bị
giết thật, tôi đau lòng quá, cậu Huck ạ. Nhưng bây giờ thì tôi không còn
đau lòng nữa.
Suốt ngày tôi cứ phải nằm trốn ở đây như thế.
Bụng đói nhưng sợ thì tôi không sợ. Vì tôi biết bà Watson và bà goá ăn
sáng xong thì đi xem việc đó ngay. Như vậy cũng phải đi hết ngày. Và các
bà ấy cũng biết rằng ban ngày thì tôi đi chăn bò nên cũng chả thấy tôi
quanh quẩn ở đấy được, có hỏi đến tôi thì cũng phải chờ đến tối mịt. Còn
bọn người làm khác thì không ai cần đến tôi làm gì, mà các chủ vừa ra
khỏi nhà thì họ cũng chuồn đi nghỉ hết.
Trời sẩm tối, tôi mới mò ra; đi dọc theo con
đường ven sông và đi chừng vài ba dặm đến một nơi không có nhà cửa gì
cả. Tôi đã tính kỹ trong đầu là sẽ làm như thế nào rồi. Cậu ạ, nếu như
tôi cứ đi bộ thế thì chó nó có thể đánh hơi tìm thấy tôi, nếu tôi ăn cắp
một cái xuồng để qua sông thì họ thấy mất thuyền sẽ biết và tìm được
tôi sang sông ở chỗ nào và rồi cũng mò được vết chân tôi. Cho nên tôi đã
nghĩ chỉ có vài bè mảng thì hơn cả, vì đi mảng sẽ chẳng để lại dấu vết
gì.
Rồi lúc đó có ánh đèn chiếu, tôi toàn người ra
vớ lấy một mảnh ván đang trôi trước mặt, bơi ra đến giữa sông; người tôi
lẫn vào với đám củi mục trôi trên sông, tôi rụt cổ lại và cứ thế bởi
xuôi dòng nước một quãng xa theo mấy mảnh bè trôi. Rồi tôi cứ vừa rụt cổ
vừa bơi như vậy; lại kéo thêm cả mấy cây củi vào với mảnh ván cho chắc.
Lúc đó mây kéo đen cả nên trời tối được một lúc. Tôi leo lên nằm trên
tấm ván ở phía có đèn sáng vẫn có người đi lại. Nước sông đang lên to,
chảy xiết. Tôi dự đoán khoảng đến bốn giờ sáng thì tôi đã trôi đến hai
mươi lăm dặm về phía sông; tôi mới bơi vào bờ trước lúc trời sáng. Rồi
tôi đi vào rừng về phía Illinois.
Nhưng thật tôi chẳng may. Lúc tôi vừa đến đầu
hòn đảo thì có một người cầm đèn đi sau. Thấy không thể chậm trễ được,
tôi lập tức nhoài người xuống nước rời hòn đảo bơi đi chỗ khác. Gớm
thật, tôi tưởng chỗ nào cũng có thể lên bờ được, ấy thế mà không đâu, bờ
sông chỗ nào cũng dựng đứng lên cả. Khi bơi gần đến đầu đằng kia thì
hòn đảo thì tìm ra được một chỗ tốt. Tôi đi vào rừng, nghĩ bụng không
thể tiếp tục dùng bè mảng được nữa, vì bè trôi như vậy thì thế nào cũng
gặp ánh đèn. Tôi có cái điếu và cái bao đựng thuốc đã rách với mấy que
diêm ở trong áo mà không bị dính ướt, thế là yên trí rồi.
- Thế suốt từ bữa đó đến nay, anh không có thịt, có bánh gì ăn ư? Sao không kiếm củ ở dưới bùn mà ăn?
- Làm thế nào ra lấy được. Làm sao mà móc lên
được? Chỉ có hòn đá trong tay thì làm ăn gì? Lại đêm tối nữa thì lấy thế
nào? Ban ngày thì tôi không dám ra bờ sông sợ có người trông thấy.
- À, ra thế, vậy là anh cứ phải suốt ngày ở trong rừng. Đúng rồi. Thế anh có nghe thấy họ bắn súng đại bác không?
- Có chứ. Tôi biết là họ đang tìm cậu. Tôi có trông thấy họ qua đây. Tôi nấp trong bụi nhìn ra.
Một vài con chim non ở đây bay tới, chỉ bay từng
quãng ngắn một vài thước rồi lại đậu. Jim bảo đó là điềm mưa. Hắn bảo
gà con bay vặt là sắp mưa nên thấy chim bay như thế cũng đoán là sắp
mưa. Tôi định bắt vài con chim, nhưng Jim không cho. Hắn bảo làm thế
chết đấy. Hắn nói rằng bố đẻ ra hắn trước kia có một lần ốm nặng, rồi có
người khác bắt chim thì ông bảo hắn là làm như thế thì bố hắn sẽ chết.
ấy thế mà chết thật.
Jim lại bảo là không nên tính trước mình sẽ nấu
ăn bữa chiều bằng thứ gì, vì như vậy sẽ gặp điều không may. Rồi lúc mặt
trời lặn mà đem rũ cái khăn trải bàn cũng thế. Hắn lại bảo người khi mặt
trời mọc sáng hôm sau, những con ong ấy nó sẽ biết trước. Nếu khong thì
đám ong cũng ốm liệt, không chịu làm gì nữa và cũng chết nốt, Jim bảo
là giống ong không bao giờ đốt những anh ngốc. Nhưng tôi không tin như
vậy, vì đã mấy lần thử rồi mà vẫn không thấy nó đốt.
Trước đấy, tôi đã từng nghe nói những chuyện ấy
nhưng không được nghe tất cả mọi thứ. Jim biết các thứ điềm báo hiệu.
Hắn bảo hắn biết hầu hết. Tôi nói hình như tôi thấy tất cả mọi điềm báo
hiệu đều là báo những chuyện chẳng may cả, nên tôi hỏi Jim xem có cái
nào báo hiệu tốt không? Jim nói:
- ít lắm. Và những cái đó cũng chẳng ích lợi gì cho ai cả. Cậu muốn biết để làm gì, muốn giữ lấy nó à? Rồi Jim lại nói:
- Nếu ở cánh tay và ngực mình có nhiều lông thì
đó là dấu hiệu sắp giầu to đấy. Điềm như thế thì còn có ích; vì càng có
nhiều lông càng may mắn. Cậu thấy không, có thể là thời gian đầu mình
nghèo khó. Nhưng nếu không biết trước rằng đó là điềm mình sẽ giầu thì
có thể chán nản mà tự tử mất.
- Thế anh có nhiều lông tay không, Jim?
- Hỏi như vậy có ích gì, cậu không nhìn thấy tôi có đấy à.
- Ừ, thế anh có giầu không?
- Không, trước kia đã có một lần tôi giầu rồi,
và rồi tôi sẽ lại giầu nữa. Một lần tôi có mười bốn đồng đô là, nhưng
tôi đêm đi buôn đầu cơ, chẳng may thế nào mất hết.
- Đầu cơ cái gì, Jim?
- Trước hết là tích trữ
- Tích trữ cái gì?
- Còn cái gì nữa - gia súc, cậu biết không. Tôi
bỏ ra mười đô la mua một con bò cái. Nhưng rồi suýt nữa tôi chẳng còn
đồng nào vì con bò vừa vào tay tôi nó đã chế ngoẻo.
- Thế là anh mất mười đô la nhỉ?
- Không, tôi không mất cả mười đồng, Tôi chỉ mất gần chín đồng thôi. Vì tôi đem da bò bán được đồng mốt.
- Như vậy là anh còn lại năm đồng mốt. Thế anh còn đầu cơ cái gì khắc nữa không?
- Có chứ. Cậu có biết cái lão da đen thọt làm
cho cụ Bradish không? Hắn ta mới lập ra một cái nhà băng. Hắn bảo ai bỏ
vào đó một đô la thì cuối năm có thể lấy ra bốn đô la. Thế là tất cả anh
em da đen đều bỏ tiền vào đó. Nhưng họ cũng chả có bao nhiêu. Chỉ mỗi
tối là nhiều nhất. Tôi bỏ ra hơn bốn đô là, và tôi bảo nếu không được
thì tôi sẽ tự mình lập ra nhà băng vậy. Cố nhiên là lão da đen ấy không
muốn để tôi nhúng tay vào việc ấy mà vì hắn bảo nếu lập hai nhà bằng thì
không đủ để chạy việc. Vì vậy hắn bảo tôi có thể bỏ vào đó nắm đồng đô
la đến cuốn năm trả tôi thành ba mươi lăm đồng.
Thế là tôi bỏ tiền vào. Tôi tính rằng sau đó sẽ
lại đầu tư cả mươi lăm đô la ấy luôn để cho vốn càng to nữa. Có một anh
da đen khác tên là Bob, mới tậu được căn nhà gỗ mà chủ nhà anh ta không
biết, tôi bèn mua lại của anh ta và bảo đến cuối năm thì anh ta sẽ đến
lấy ba mươi lăm đô la. Nhưng đến đêm hôm đó thì đã có người nào lấy cắp
mất căn nhà đó rồi. Hôm sau thì lão da đen thọt đến bảo tôi rằng nhà
băng cũng đã đổ. Thế là cả bọn chẳng đứa nào lấy được tiền về.
- Vậy còn lại mười xu thì anh làm gì, Jim?
- Ấy, lúc đó tôi sắp đem tiêu mười xu đó thì tôi
bỗng nằm mơ, và giấc mơ bảo tôi là nên đem mười xu ấy cho một anh da
đen tên là Balum Balum, họ gọi tắt tên hắn là Ass Hắn là một trong những
người rất ngốc nghếch, cậu có biết không? Nhưng hắn ta lại hay gặp may,
thấy họ nói vậy, tôi chả biết. Còn tôi thì chẳng gặp may bao giờ. Giấc
mơ ấy bảo tôi rằng Balum sẽ đem mười xu của tôi đi đầu tư và sẽ làm cho
tôi phát tài. Thế là tôi đưa tiền cho Balum. Khi hắn vào nhà thờ nghe
thấy ông mục sư nói kẻ nào bỏ tiền vào cái thùng này cho Chúa thì sẽ
được Chúa ban lại gấp trăm lần. Thế là Balum móc túi lấy ra mười xu bỏ
ngay vào thùng. Rồi hắn cúi xuống nhìn xem có trong thùng đó có ban lại
cái gì cho hắn không.
- Ờ, thế có cái gì ban lại không?
- Có đâu, chẳng thấy gì cả. Tôi cũng chẳng làm
thế nào lấy lại được cái tiền ấy nữa. Balum cũng chịu. Thôi, tôi chẳng
tội gì mà đem tiền cho vay nữa, nếu như tôi không chắc chắn. Sẽ được ban
lại gấp trăm lần số tiền bỏ ra! Ông mục sư nói thế đấy! Nếu tôi lấy lại
được mười xu ấy thì coi như hoà, và như vậy là đã may mắn lắm rồi.
- Thôi Jim ạ, dù sao thế cũng được, vì sau này còn có lúc anh giầu nữa có mà.
- Phải, bây giờ tôi đang giầu đây, cậu đến gần
nhà xem. Tôi đã có cái thân tôi rồi. Thân tôi đáng giá tám trăm đồng đô
la đấy. Trước kia tôi chỉ mong có tiền, nhưng đến bây giờ tôi chẳng
thiết nữa.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét